Sao kê - chuyện ám ảnh sao Việt

Những ngày gần đây, nhiều nghệ sĩ Việt buộc phải đối diện với làn sóng của anti-fan yêu cầu minh bạch công việc từ thiện, sao kê tài khoản ngân hàng, để công bố số tiền được ủng hộ cũng như số tiền đã chuyển cho những hoàn cảnh khó khăn.

Danh sách các nghệ sĩ đối diện vấn đề này ngày càng dài, từ Hoài Linh, Thủy Tiên, Trấn Thành, Đàm Vĩnh Hưng..., đến một số nghệ sĩ đang tham gia hỗ trợ những người khó khăn trong tâm dịch như Phương Thanh, Việt Hương cũng bị “réo tên”.

Đây được xem là hệ quả của việc các nghệ sĩ thời gian qua tham gia kêu gọi từ thiện, nhưng không công khai cụ thể số tiền đã nhận, cũng như công tác giải ngân chưa được đúng như kế hoạch đã tuyên bố. Trường hợp nghệ sĩ Hoài Linh với việc kêu gọi cứu trợ người dân miền Trung với số tiền hơn 14 tỷ đồng, nhưng để kéo dài nhiều tháng, đến khi dư luận lên tiếng mới tìm cách giải quyết. Điều này đã khiến công chúng vơi đi niềm tin với nghệ sĩ, uy tín nghệ sĩ gây dựng khó có thể lấy lại được, sau hàng chục năm gây dựng.

“Cơn bão” yêu cầu sao kê ngày càng có chiều hướng tăng cao, vì trên thực tế sau nhiều ngày, nhiều lần lên tiếng giải thích, khóc lóc, tuyên bố khởi kiện…, gần như chưa nghệ sĩ nào có thể làm được điều này. Ca sĩ Thuỷ Tiên xuất hiện trên livestream, cùng chồng là Công Vinh đã bức xúc khi cho rằng, khán giả đã không công bằng với những chia sẻ của mình. Nữ ca sĩ Thủy Tiên không kìm được đã khóc nghẹn vì những chỉ trích.

Công Vinh khẳng định, hết dịch, vợ chồng anh sẽ ra ngân hàng cùng luật sư và cơ quan truyền thông, công khai các bản sao kê số tiền 177,772 triệu đồng trong tài khoản cứu trợ miền Trung, chứ không thể sao kê online như yêu cầu. 

Nam ca sĩ Đàm Vĩnh Hưng trước “nghi án” ngâm số tiền 96 tỷ chứ không phải 1,8 tỷ đồng đã công khai, anh phải quay clip công bố trên trang cá nhân sẽ nhờ pháp luật can thiệp và sẽ làm rõ mọi chuyện. Từ việc đòi ‘đền” kim cương nếu người tố cáo vu khống, giọng ca “Bình minh sẽ mang em đi”, đã tuyên bố đưa sự việc ra toà, để tìm công bằng cho mình.

Diễn viên MC Trấn Thành cũng phải khoá phần bình luận trên trang cá nhân, im lặng trước những chỉ trích. Dù trước đây, nam nghệ sĩ có lên tiếng sẽ không thực hiện việc sao kê vì đó không phải là trách nhiệm của nghệ sĩ, tuy nhiên, tuyên bố này càng khiến câu chuyện trở nên phức tạp, bởi làn sóng antifan yêu cầu minh bạch không có chiều hướng hạ nhiệt.

 Nghệ sĩ làm từ thiện - cần chuyên nghiệp hơn 

Với nhiều nghệ sĩ, việc kêu gọi từ thiện và đứng ra làm công tác thiện nguyện phần lớn vẫn dựa trên sự tự phát, cảm tính. Thực tế, đây là tình cảm và trách nhiệm của người nổi tiếng, đứng trước khó khăn của người dân bị ảnh hưởng bởi thiên tai, dịch bệnh. Việc làm đáng trân trọng của các nghệ sĩ, lan truyền năng lượng tích cực, là hành động nêu gương cho làn sóng nhường cơm xẻ áo trong cộng đồng. 

Trước đây, qua lời kêu gọi của nghệ sĩ, nhiều người hảo tâm đã đóng góp tiền của, chung tay cùng các nghệ sĩ, họ yên tâm giao cho nghệ sĩ muốn làm gì thì làm. Hiện nay, mọi việc đã dần thay đổi. Khán giả đã được trang bị kiến thức, công nghệ, cùng với phương tiện là các trang mạng xã hội phát triển mạnh, tham gia vào qui trình “theo dõi” việc làm của các ngôi sao. Khán giả có khả năng gửi tình cảm đến các thần tượng, đòi hỏi nghệ sĩ phải rõ ràng minh bạch trong việc huy động tiền từ thiện trên tài khoản cá nhân đã công bố.

Cho dù, một số ý kiến của cộng đồng mạng cho rằng, áp lực sao kê là chuyện “xui rủi” của một vài tên tuổi, bởi các chỉ trích mang tính cá nhân. Thế nhưng, có thể thấy, hiện tại việc đòi hỏi minh bạch là điều cần thiết để việc từ thiện được chuyên nghiệp hơn. Công chúng, nhất là những nhà hảo tâm đóng góp có quyền yêu cầu người nổi tiếng thực hiện công đoạn này, nhằm cho thấy niềm tin của họ không bị lạm dụng. Ngược lại, các nghệ sĩ cũng cho thấy cách làm việc bài bản chuyên nghiệp, không khuất tất.

Nữ ca sĩ Phương Thanh cho rằng, rút kinh nghiệm chị không kêu gọi tiền từ thiện nếu không đủ sức quản lý, mà bản thân chỉ nhận đi mua quà và trao tặng quà đến người khó khăn thay cho các mạnh thường quân.

“Là người công chúng nên tôi ý thức làm mọi việc rõ ràng nhất có thể. Hàng ngày mạnh thường quân gửi tiền mua hàng đến các chủ vựa, tôi chỉ là người đến lấy hàng mang đi tặng, đồng thời hôm sau tôi công bố cụ thể lên trang cá nhân để mọi người đều nắm rõ”. Phương Thanh chia sẻ trên fanpage cá nhân.

 Đạo diễn Lý Hải và vợ, nhà sản xuất Minh Hà cũng ý thức được vấn đề này nên gần đây cả hai cũng đã công khai sao kê hơn 200 trang giấy, minh bạch số tiền hơn 6 tỷ đồng nhận được trong việc ủng hộ bà con miền Trung trong đợt lũ lụt vừa qua.  Bên cạnh việc minh bạch tiền bạc, các nghệ sĩ cũng phải có kế hoạch làm từ thiện bài bản, có sự tham gia của nhiều cộng sự chứ không thể chỉ lấy tình cảm làm chính. Khi rảnh thì làm, khi bận thì ngưng, ai kêu cầu công khai thì “xù lông”, phản ứng cảm tính.

Có thể thấy, việc nghệ sĩ kêu gọi từ thiện đã đến lúc đòi hỏi phải chuyên nghiệp, nếu không đủ nguồn nhân lực, có thể cần sự hợp tác của các cơ quan chức năng hoặc mời thêm đơn vị kiểm toán độc lập vào làm việc cùng. Với cách làm chuyên nghiệp, không chỉ tình cảm của khán giả dành cho nghệ sĩ càng nhiều, mà uy tín, tên tuổi của nghệ sĩ sẽ càng lớn thêm