Hàng nghìn hộ dân tại các dự án Mường Thanh ở Hà Nội đã dành dụm, thậm chí vay ngân hàng để mua nhà. Sau nhiều năm sinh sống ổn định, giờ đây họ đứng trước nguy cơ mất chỗ ở vì những sai phạm của chủ đầu tư.

Đại biểu Quốc hội Phạm Văn Hòa (Đoàn Đồng Tháp) đánh giá việc HĐND TP Hà Nội ban hành nghị quyết xử lý sai phạm tại 12 dự án liên quan đến Tập đoàn Mường Thanh thể hiện sự quyết liệt của chính quyền thành phố.

Tuy nhiên, theo ông, quá trình xử lý cần cân nhắc thấu đáo, vừa bảo đảm tính nghiêm minh của pháp luật, vừa bảo vệ quyền lợi chính đáng của người dân.

“Tôi cho rằng, cần tiếp tục rà soát kỹ từng dự án, xem xét công trình nào có thể cho phép tồn tại, công trình nào buộc phải phá dỡ”, ông Hòa nói.

Không thể để người dân đang sinh sống ổn định trong các tòa nhà, khi công trình bị phá dỡ lại không biết sẽ đi đâu, ở đâu. 

Đối với những công trình không ảnh hưởng đến an ninh quốc gia, lợi ích công cộng, phù hợp quy hoạch và đáp ứng các điều kiện pháp luật, ông Hòa cho rằng cơ quan chức năng nên xem xét cho phép tồn tại.

Ngược lại, những công trình vi phạm nghiêm trọng quy hoạch, đặc biệt là xây dựng vượt chiều cao cho phép, cần có biện pháp xử lý phù hợp, như trường hợp công trình 8B Lê Trực tại Hà Nội.

Vị đại biểu Quốc hội đề nghị chính quyền Thủ đô phân định rõ sai phạm về quy hoạch, xây dựng hay nghĩa vụ tài chính liên quan đến đất đai để lựa chọn phương án giải quyết, thay vì áp dụng một cách xử lý chung cho tất cả công trình.

Đặc biệt, nếu buộc phải phá dỡ, di dời, đại biểu đề nghị Hà Nội có chính sách bảo đảm chỗ ở cho cư dân, trong đó có thể nghiên cứu bố trí nhà ở xã hội. Đối với số tiền người dân đã bỏ ra mua căn hộ, ông Hòa cho rằng chủ đầu tư Mường Thanh phải có trách nhiệm hoàn trả.

“Quan trọng là chính quyền Hà Nội phải quan tâm, lo chỗ ở cho người dân. Bây giờ họ đang sinh sống trong tòa nhà, nếu phá dỡ thì họ sẽ đi đâu? Đây là vấn đề an sinh xã hội rất quan trọng. Cần có chính sách phù hợp để người dân có nơi ăn, chốn ở ổn định”, ông Phạm Văn Hòa nêu quan điểm.

Trước đó vào ngày 28/10, tại chương trình Kỳ họp thứ 2, Quốc hội thảo luận tại hội trường về dự án Luật Nhà ở (sửa đổi).

Tham gia thảo luận, đại biểu Trịnh Xuân An (đoàn Đồng Nai) nhấn mạnh đến nội dung bảo vệ quyền lợi của người mua nhà tại các dự án có sai phạm.

Dẫn thực tiễn các dự án nhà ở của Tập đoàn Mường Thanh tại Hà Nội, đại biểu An cho rằng cần giải quyết thỏa đáng một vấn đề: Chủ đầu tư có vi phạm về đất đai, quy hoạch, xây dựng, nhưng người mua đã bỏ tiền mua nhà lại phải chờ đợi kéo dài để giải quyết các vướng mắc pháp lý, thậm chí đối diện nguy cơ phải di dời hoặc phá dỡ căn hộ.

Theo đại biểu, Điều 27 của dự thảo đã quy định nghĩa vụ của chủ đầu tư dự án nhà ở thương mại, nhưng chưa thể hiện rõ cơ chế bảo vệ người mua nhà trong những tình huống nêu trên.

“Nếu dự án chưa hoàn thiện pháp lý, chủ đầu tư không chấp hành quy định, vi phạm pháp luật, bị xử lý hoặc mất khả năng thanh toán, người dân sẽ được bảo vệ bằng cơ chế nào?”, đại biểu An đặt vấn đề,

Từ thực tế đó, đại biểu Trịnh Xuân An đề nghị bổ sung một điều khoản riêng về giải quyết quyền lợi của người mua nhà tại các dự án có vi phạm, áp dụng thống nhất đối với nhà ở thương mại và các trường hợp có liên quan.

Về nội dung cụ thể, đại biểu đề xuất 3 nhóm giải pháp

Thứ nhất, phân định rõ trách nhiệm để bảo vệ người mua nhà không biết và không buộc phải biết về vi phạm của dự án.

“Không được mặc nhiên chuyển nghĩa vụ tài chính hoặc chi phí khắc phục sai phạm của chủ đầu tư sang người dân. Không để yêu cầu người mua tự kiểm tra những hồ sơ mà chỉ cơ quan quản lý nhà nước mới có đủ thông tin và thẩm quyền để xác định”, ông An đề xuất.

Thứ hai, cần phân biệt phương án xử lý theo tính chất của từng công trình. Đối với công trình có thể khắc phục và được phép tồn tại, cần quy định thời hạn hoàn thiện hồ sơ pháp lý, giải quyết việc cấp giấy chứng nhận. Đối với công trình buộc phải phá dỡ, cần có phương án hỗ trợ tạm thời, hoàn trả tiền, đổi nhà hoặc bồi thường phù hợp. Trường hợp công trình không bảo đảm an toàn, phải di dời người dân ngay, đồng thời bảo đảm chỗ ở cho các hộ bị ảnh hưởng.

Thứ ba, gắn nghĩa vụ bồi thường với nguồn bảo đảm và cơ chế bảo toàn tài sản. Đại biểu An đề nghị làm rõ phương án xử lý khi chủ đầu tư mất khả năng thanh toán; xác định cơ quan đầu mối chịu trách nhiệm tổ chức thực hiện việc bảo vệ quyền lợi người mua nhà; đồng thời làm rõ quyền sở hữu căn hộ, quyền đối với phần đất sử dụng chung và các quyền, lợi ích liên quan trong nhà chung cư.

Bên cạnh đó, đại biểu đoàn Đồng Nai cũng đề nghị rà soát các vấn đề liên quan đến quốc phòng, an ninh, bảo đảm làm rõ những nội dung cần thiết trong quá trình giải quyết đơn thư, khiếu nại.