Theo báo cáo về ngành xây dựng mà VNDirect vừa phát hành, hầu hết các công ty xây dựng hạ tầng lớn đều đặt kế hoạch tăng trưởng mạnh doanh thu năm 2023 nhờ giá trị backlog (đơn đặt hàng tồn đọng) lớn sau khi được chỉ định thầu hàng loạt tại dự án cao tốc Bắc-Nam giai đoạn 2, và Chính phủ thúc đẩy giải ngân đầu tư công trong năm nay sẽ giúp đẩy mạnh tiến độ xây dựng và ghi nhận doanh thu tại các dự án hạ tầng giao thông. Tuy nhiên về kế hoạch tăng trưởng lợi nhuận, đã có sự phân hóa giữa các công ty trong ngành.

Đáng chú ý, Công ty cổ phần Tập đoàn CIENCO4 (C4G) đặt kế hoạch lợi nhuận sau thuế năm 2023 tăng trưởng mạnh 114% so với cùng kỳ, trong khi Tổng Công ty Cổ phần Xuất nhập khẩu và Xây dựng Việt Nam (VCG), Công ty cổ phần LIZEN (LCG) lại giảm lần lượt 8% và 23% so với cùng kỳ, chủ yếu do thiếu hụt các khoản lợi nhuận ghi nhận một lần như trong năm trước.

Kết quả kinh doanh quý 1/2023 của các công ty xây dựng hạ tầng cũng đã phần nào phản ánh kế hoạch kinh doanh cả năm. Tất cả các công ty đều ghi nhận tăng trưởng doanh thu so với cùng kfy, tuy nhiên mới chỉ hoàn thành 8-12% kế hoạch doanh thu cả năm (trừ HHV do mảng thu phí BOT chiếm tỷ trọng lớn trong tổng doanh thu). Lý do chủ yếu của xu hướng này là do đặc thù ngành, thường ghi nhận doanh thu lớn vào những quý cuối năm.

Triển vọng ngành xây dựng hạ tầng trong năm 2023

Theo Tổng cục Thống kê, vốn nhà nước thực hiện (đầu tư công) trong tháng 4/2023 tăng 16,4% so với cùng kỳ lên 39,3 nghìn tỷ đồng (so với +18,6% so với cùng kỳ ở tháng 3/2023). Trong 4 tháng năm 2023, vốn nhà nước thực hiện tăng 17,9% so với cùng kỳ lên 131,2 nghìn tỷ đồng, cao hơn tốc độ tăng 10,8% so với cùng kỳ trong 4 tháng năm 2022. Tuy nhiên, vốn đầu tư công thực hiện 4 tháng năm 2023 chỉ đạt khoảng 19% kế hoạch cả năm 2023 (so với 18,5% kế hoạch cả năm 2022 trong 4 tháng 2022).

Khối phân tích của VNDirect nhận thấy một số yếu tố hỗ trợ để đẩy nhanh hơn nữa các dự án đầu tư công trong năm nay, bao gồm: Nợ công của Việt Nam đã giảm đáng kể trong những năm; lợi suất trái phiếu chính phủ Việt Nam giảm mạnh kể từ đầu năm 2023; lạm phát hạ nhiệt trong vài tháng vừa qua. Cụ thể, lạm phát của Việt Nam giảm xuống 2,8% so với cùng kỳ trong tháng 4/2023 từ mức 4,2% so với cùng kỳ trong quý 1/2023. Khi áp lực lạm phát giảm bớt, chính phủ có thể cân nhắc nới lỏng chính sách tài khóa để hỗ trợ phục hồi kinh tế.

Một yếu tố nữa đẩy nhanh các dự án đầu tư công, theo VNDirect là việc Thủ tướng Phạm Minh Chính chỉ đạo ngành Giao thông Vận tải hoàn tất công tác chuẩn bị để khởi công 3 tuyến đường cao tốc Châu ĐốcCần Thơ-Sóc Trăng, Biên Hòa-Vũng Tàu, Khánh Hòa-Buôn Ma Thuật, và 2 đường vành đai gồm vành đai 4 Hà Nội; vành đai 3 TP.HCM. Các dự án này cần khởi công trước 30/6 năm nay. Do đó, VNDirect giữ nguyên dự phóng vốn nhà nước thực hiện tăng 25% so với thực tế thực hiện năm 2022.

Ngoài ra theo Khối phân tích, giá trị backlog lớn đảm bảo tăng trưởng doanh thu mảng xây lắp của các công ty xây dựng hạ tầng trong giai đoạn 2023-2025.

Sau khi liên tiếp được chỉ định thầu tại các dự án thành phần của cao tốc Bắc Nam giai đoạn 2 (đầu năm 2023), các công ty xây dựng hạ tầng hàng đầu đã ghi nhận giá trị backlog tăng đáng kể. Đáng chú ý, giá trị backlog của CTCP Đầu tư Hạ tầng Giao thông Đèo Cả (HHV) cuối quý 1/2023 là 3.135 tỷ đồng, gấp 6 lần so với trung bình doanh thu mảng xây lắp của công ty trong giai đoạn 2021-2022.

Việc các dự án hạ tầng giao thông thường có được thi công trong 2-2,5 năm, trong giai đoạn 2023-2205, các công ty xây dựng hàng đầu đang đứng trước cơ hội tăng gấp đôi quy mô doanh thu so với giai đoạn 2021-22.

Siêu dự án Cảng hàng không quốc tế Long Thành (LTIA) cũng hấp dẫn nhiều nhà thầu với tổng giá trị xây lắp lên tới 56.000 tỷ đồng (giai đoạn 1). Tuy nhiên, quá trình lựa chọn nhà thầu tại gói 5.10 – gói thầu lớn nhất – xây dựng nhà ga hành khách tại LTIA vẫn đang liên tục bị trì hoãn do giá thầu thiếu hấp dẫn và thời gian thi công gấp gáp.

Giới phân tích kỳ vọng sau khi được phê duyệt điều chỉnh 2 nút thắt lớn nhất kể trên, LTIA cũng sẽ là động lực tăng trưởng cho các nhà thầu nội trong thời gian tới. Ban lãnh đạo của các công ty xây dựng cũng chia sẻ rằng vốn đối ứng ban đầu của chủ đầu tư cho nhà thầu tại các dự án sân bay thường là 30-50% giá trị gói thầu, cao hơn đáng kể so với các dự án thi công đường bộ (10-20%).

Theo giới phân tích, các doanh nghiệp xây dựng hạ tầng sẽ được hưởng lợi lớn từ xu hướng đẩy mạnh giải ngân đầu tư công trong giai đoạn 2023-2025. Các công ty đáp ứng các tiêu chí sau: Năng lực thi công tốt; tỷ lệ giá trị backlog/doanh thu lớn và sức khỏe tài chính lành mạnh, sẽ là những doanh nghiệp hưởng lợi hàng đầu.