Hồi đầu năm, CRRC Đại Liên cùng Tập đoàn Sun Group đã ký kết hợp đồng mua sắm phương tiện cho dự án tuyến tàu điện đô thị giai đoạn 1 - Dự án Đường sắt nhẹ (LRT) tại đặc khu Phú Quốc.

Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á - Thái Bình Dương (APEC) 2027 sẽ được tổ chức ở đặc khu Phú Quốc, tỉnh An Giang, Việt Nam. Chính phủ Việt Nam đã chỉ đạo tỉnh An Giang thực hiện 21 dự án trọng điểm để phục vụ APEC 2S027 gắn với mục tiêu kép phát triển đặc khu Phú Quốc, với tổng vốn đầu tư là 137.138 tỷ đồng. Trong đó, dự án tuyến tàu điện đô thị giai đoạn 1 được phê duyệt triển khai theo hình thức BOT, chủ đầu tư được giao là Tập đoàn Sun Group, với tổng mức đầu tư gần 9.000 tỷ đồng.

Dự án Tàu điện đô thị giai đoạn 1 (Cảng Hàng không quốc tế Phú Quốc - Trung tâm Hội nghị và Triển lãm APEC) là công trình hạ tầng giao thông có ý nghĩa chiến lược, đóng vai trò dẫn dắt không gian phát triển đô thị và tạo động lực tăng trưởng mới cho Phú Quốc trong giai đoạn tới. Tuyến tàu kết nối liền mạch Cảng Hàng không Quốc tế Phú Quốc đến Trung tâm Hội nghị và Triển lãm APEC, cũng như hạ tầng du lịch nghỉ dưỡng, giải trí phía Nam hòn đảo, gia tăng giá trị và doanh thu dọc tuyến theo mô hình TOD (mô hình phát triển lấy trục giao thông làm trung tâm). Đồng thời, Phú Quốc cũng là đô thị đầu tiên tại Việt Nam sở hữu tàu điện nhẹ LRT, khẳng định rõ nét mục tiêu xây dựng mô hình giao thông công cộng xanh, tiết kiệm năng lượng và thân thiện môi trường của đặc khu.

Đáng chú ý, đây không phải những đoàn tàu được sản xuất theo thiết kế thông thường. Mỗi đoàn gồm 3 toa, được CRRC Đại Liên thiết kế riêng để phù hợp với điều kiện tự nhiên và đặc thù du lịch của Phú Quốc.

Cụ thể, hệ thống cửa sổ được thiết kế gồm hai bộ phận nhằm tối ưu góc quan sát, cho phép hành khách ngắm cảnh trong quá trình di chuyển. Bên trong tàu bố trí giá để hành lý khổ lớn, đáp ứng nhu cầu của du khách, đặc biệt là những người vừa hạ cánh xuống sân bay quốc tế Phú Quốc.

Bên cạnh đó, vật liệu chế tạo đoàn tàu được xử lý chống ăn mòn do muối biển, nhằm bảo đảm độ bền và khả năng vận hành ổn định trong điều kiện khí hậu hải đảo. Theo thông tin công bố, các đoàn tàu sử dụng năng lượng sạch, có tốc độ thiết kế khoảng 70–100 km/h. Khi hệ thống được hoàn thiện, năng lực vận chuyển tối đa dự kiến đạt khoảng 4.500 hành khách mỗi giờ.

CRRC Đại Liên là doanh nghiệp trực thuộc Tập đoàn CRRC Trung Quốc, hoạt động trong lĩnh vực sản xuất đầu máy, toa xe và phương tiện đường sắt đô thị. Sản phẩm của doanh nghiệp này đã được đưa vào vận hành tại 33 quốc gia và vùng lãnh thổ.

Được biết, tuyến tàu điện có chiều dài 17,59 km, kết nối trực tiếp Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc với Trung tâm Hội nghị và Triển lãm APEC cùng khu vực Nam đảo. Trong đó, khoảng 14,81 km chạy trên mặt đất, 0,78 km trên cao và 2 km đi ngầm.

Toàn tuyến được bố trí 6 nhà ga, gồm 5 ga trên mặt đất và một ga ngầm. Hệ thống đường sắt được thiết kế hạn chế giao cắt đồng mức với đường bộ, sử dụng cầu vượt hoặc hầm tại những vị trí cần thiết. Điểm đáng chú ý là thời gian di chuyển từ sân bay đến khu vực Trung tâm Hội nghị APEC và các điểm đến phía Nam đảo dự kiến chỉ còn khoảng 20 phút khi tuyến được đưa vào khai thác.

Không chỉ phục vụ nhu cầu đi lại, các nhà ga còn được định hướng thiết kế theo cảm hứng văn hóa Việt Nam, gợi nhắc những nét đặc trưng của Tây Bắc, Hà Nội, Huế, Tây Nguyên, Sài Gòn và đảo Ngọc. Qua đó, hành trình tàu điện được kỳ vọng trở thành một trải nghiệm mới dành cho du khách.

Trong khi những đoàn tàu đầu tiên được chuẩn bị để đưa tới Việt Nam, công trường LRT Phú Quốc cũng đang ghi nhận nhiều chuyển biến về tiến độ xây dựng. Theo báo cáo của Tập đoàn Sun Group, đến cuối tháng 10, gần 10 km đường ray đã được lắp đặt, trong khi 4/6 nhà ga đạt khoảng 60% khối lượng thi công.

Ở hạng mục cầu, các đơn vị thi công đã hoàn thành phần cọc, mố trụ và 16/21 dầm hộp. Đối với hệ thống hầm, hầm số 1 đã đào móng 32/36 đốt, hầm số 2 đạt 21/23 đốt. Riêng hầm số 3 hoàn thành toàn bộ 307 cọc và đào móng 34/51 đốt.

Trên nền tuyến, lớp đá dăm gia cố xi măng đã được triển khai trên chiều dài 10,3/14 km. Để đáp ứng yêu cầu tiến độ, công trường hiện duy trì 7 mũi thi công với khoảng 1.200–1.300 công nhân, đồng thời triển khai nhiều hạng mục từ nền đường, nhà ga đến cầu, hầm và đường ray.

Theo ông Nguyễn Tất Đạt, Chỉ huy trưởng gói thầu lắp đặt đường ray dự án LRT, thách thức lớn nhất đến từ tiến độ gấp, điều kiện thời tiết biển đảo và mặt bằng thi công phân chia thành nhiều đoạn. Điều này đòi hỏi các đơn vị phải tổ chức nhiều mũi thi công đồng thời để đáp ứng kế hoạch.

Tiến độ mới nhất cập nhật ngày 5/11, kết cấu hầm và dầm hộp dự kiến hoàn thành trong tháng 12/2026, công tác lắp đặt đường ray hoàn tất vào tháng 2/2027, hướng tới vận hành thử nghiệm giữa năm 2027. Giai đoạn đầu tuyến dự kiến sử dụng 6–10 đoàn tàu, trước khi nâng lên quy mô tối đa 14 đoàn. Thời điểm đón khách thực tế còn phụ thuộc kết quả thử nghiệm và đánh giá an toàn hệ thống.

Khi đi vào hoạt động, tuyến LRT không chỉ phục vụ công tác tổ chức APEC 2027 mà còn được kỳ vọng trở thành phương tiện giao thông công cộng lâu dài, kết nối sân bay với những khu nghỉ dưỡng, vui chơi giải trí tại Nam đảo.