Số liệu mới nhất từ Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) cho thấy, tính đến ngày 26/10, dư nợ tín dụng toàn nền kinh tế đạt khoảng 20,8 triệu tỷ đồng, tăng 11,94% so với cuối năm 2025.

Ước tính từ đầu năm đến nay, quy mô tín dụng đã tăng thêm hơn 2,2 triệu tỷ đồng. So với mức 20,75 triệu tỷ đồng (tăng 11,59%) tại thời điểm ngày 30/9/2026, quy mô tín dụng toàn hệ thống tiếp tục duy trì đà tăng, bổ sung thêm khoảng 50.000 tỷ đồng sau gần một tháng theo các số liệu đã làm tròn.

Hơn 77% dòng vốn tập trung cho sản xuất, kinh doanh

Theo định hướng điều hành của NHNN, dòng vốn ngân hàng tiếp tục được hướng vào hoạt động sản xuất, kinh doanh, các lĩnh vực ưu tiên và những động lực tăng trưởng kinh tế, trong khi tín dụng đối với các lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro vẫn được kiểm soát chặt chẽ.

Ước tính khoảng 77,44% tổng dư nợ toàn nền kinh tế đang phục vụ cho hoạt động sản xuất, kinh doanh, tương ứng khoảng 16,1 triệu tỷ đồng trên tổng quy mô 20,8 triệu tỷ đồng.

Xét về cơ cấu tín dụng theo ngành kinh tế tính đến cuối tháng 8/2026, nhóm thương mại - dịch vụ chiếm tỷ trọng lớn nhất với 70,11% tổng dư nợ; tiếp theo là công nghiệp - xây dựng chiếm 23,81% và nông, lâm nghiệp, thủy sản chiếm 6,08%.

Trong đó, hoạt động bán buôn, bán lẻ, sửa chữa ô tô, mô tô, xe máy và các phương tiện có động cơ khác chiếm 20,46% tổng dư nợ toàn nền kinh tế. Hoạt động làm thuê các công việc trong hộ gia đình, sản xuất sản phẩm vật chất và dịch vụ tự tiêu dùng của hộ gia đình chiếm 15%.

Đối với khu vực công nghiệp và xây dựng, ngành công nghiệp chế biến, chế tạo chiếm 12%, còn ngành xây dựng chiếm 7,82%, bao gồm cả nguồn vốn tín dụng phục vụ các dự án đầu tư cơ sở hạ tầng đang được Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo đẩy mạnh triển khai.

Áp lực kịch trần hạn mức

Mặc dù nhu cầu vay vốn của doanh nghiệp duy trì ở mức cao vào giai đoạn cuối năm, dư địa giải ngân của một số ngân hàng hiện không còn nhiều khi đã tiến sát trần hạn mức (room) tín dụng.

Tại cuộc họp nhà đầu tư mới đây, ban lãnh đạo ACB cho biết trần tăng trưởng tín dụng năm 2026 của ngân hàng ở mức 12% và khả năng được cấp thêm hạn mức là khó xảy ra.

Do ngân hàng không tham gia các chương trình tín dụng thuộc diện miễn trừ theo Văn bản số 5386/NHNN-TD, trên cơ sở đo lường tương đương, dư địa tăng trưởng của ACB chỉ còn khoảng 0,4 điểm phần trăm. Trước bối cảnh này, Guotai Haitong Securities Việt Nam nhận định ngân hàng cần ưu tiên tối ưu hóa danh mục tín dụng và nâng cao lợi suất.

Tương tự, tại cuộc gặp gỡ nhà đầu tư, đại diện Techcombank cho biết ngân hàng chưa nhận được hạn mức bổ sung chính thức từ NHNN và vẫn đang quản lý danh mục theo hạn mức được cấp từ đầu năm là gần 12%. Mức tăng trưởng tín dụng thực tế 16,3% của nhà băng này chủ yếu đến từ việc giải ngân vào các dự án trọng điểm quốc gia và nhà ở xã hội, vốn là những khoản vay được chính sách cho phép tính ngoài hạn mức tín dụng thông thường.

Bên cạnh đó, dư địa tăng trưởng của các nhà băng còn chịu sự điều chỉnh từ quy định mới của cơ quan quản lý.

Theo phân tích của Chứng khoán Rồng Việt (VDSC), việc áp dụng Công văn 9608/NHNN-CSTT ngày 18/10/2026 khiến một số ngân hàng có thể chạm hoặc vượt hạn mức tín dụng sớm hơn so với cách tính trước đây, ngay cả khi quy mô cho vay khách hàng không phát sinh thêm tại thời điểm điều chỉnh. Điều này buộc các ngân hàng có thể phải giảm tốc độ giải ngân, hạn chế phát sinh thêm nghiệp vụ mua hẳn L/C hoặc chờ NHNN cấp bổ sung hạn mức.

Đánh giá về triển vọng những tháng cuối năm, TCBS Research cho rằng tín dụng sẽ tiếp tục được đẩy mạnh, song tốc độ tăng trưởng phụ thuộc lớn vào hạn mức được cấp thêm và khả năng huy động vốn.

Đối với nhóm ngân hàng đã sử dụng gần hết room, quyết định nới hạn mức của NHNN sẽ tác động trực tiếp đến tốc độ giải ngân cũng như chất lượng tăng trưởng.

Ràng buộc còn lại nằm ở bài toán nguồn vốn, khi tốc độ tăng trưởng huy động vẫn thấp hơn nhiều so với tốc độ tăng tín dụng, khiến chỉ những ngân hàng chủ động thu xếp được nguồn vốn mới có thể tận dụng tối đa hạn mức được giao.