Ngày 21/10, tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI nghe Tờ trình của Chính phủ và báo cáo thẩm tra dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 6 luật gồm Luật Trẻ em, Luật Người khuyết tật, Luật Khám bệnh, chữa bệnh, Luật Dược, Luật Người cao tuổi và Luật Bảo hiểm y tế.

Dự thảo gồm 8 điều, tập trung vào bốn nhóm nội dung: xử lý các vấn đề liên quan đến phân định thẩm quyền; đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện đầu tư kinh doanh; bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật; tăng cường quản lý thuốc và thiết bị y tế.

Theo Bộ trưởng Y tế Đào Hồng Lan, việc sửa đổi nhằm hoàn thiện khung pháp lý, đáp ứng yêu cầu sắp xếp tổ chức bộ máy, triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp và thực hiện chủ trương cải cách hành chính. Dự thảo cũng hướng tới tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, giảm các quy định chồng chéo và tạo thuận lợi cho hoạt động của cơ sở y tế, doanh nghiệp.

Một trong những nội dung đáng chú ý là sửa đổi quy định về quản lý thiết bị y tế tại Luật Khám bệnh, chữa bệnh. Chính phủ đề xuất bổ sung các nguyên tắc quản lý theo vòng đời sản phẩm và chuỗi cung ứng, đồng thời tăng khả năng truy xuất nguồn gốc, kiểm soát chất lượng và minh bạch thông tin giá.

Theo dự thảo, thông tin về giá thiết bị y tế và các cơ sở kinh doanh sẽ được công khai theo lộ trình. Dữ liệu giữa ngành y tế, hải quan, thuế, đấu thầu và bảo hiểm y tế được định hướng kết nối, chia sẻ nhằm hỗ trợ công tác quản lý, hạn chế những bất cập trong quá trình lưu thông và phân phối sản phẩm.

Các cơ sở kinh doanh thiết bị y tế phải công khai giá niêm yết, cập nhật khi có thay đổi và kê khai giá trên hệ thống quản lý dữ liệu. Dự thảo cũng đề xuất không yêu cầu kê khai lại nếu giá thay đổi trong biên độ do Chính phủ quy định, qua đó giảm chi phí tuân thủ nhưng vẫn duy trì công cụ giám sát thị trường.

Những quy định này được kỳ vọng góp phần hạn chế tình trạng mua bán qua nhiều khâu trung gian nhằm đẩy giá thiết bị y tế lên cao. Tuy nhiên, hiệu quả thực tế sẽ phụ thuộc vào cách thiết kế biên độ giá, cơ chế chia sẻ dữ liệu và trách nhiệm của các bên trong chuỗi cung ứng.

Với Luật Dược, dự thảo đề xuất đơn giản hóa điều kiện cấp phép lưu hành thuốc tại Việt Nam, giảm giấy tờ có thể khai thác từ cơ sở dữ liệu quốc gia và đơn giản hóa thủ tục công bố, công bố lại giá bán buôn thuốc dự kiến. Việc phân cấp, phân quyền trong xác nhận nội dung quảng cáo thuốc cũng được đặt ra, cùng với yêu cầu hoàn thiện phương pháp xác định giá bán buôn dự kiến và tăng cường kết nối dữ liệu về dược.

Đối với Luật Trẻ em, dự thảo điều chỉnh các quy định liên quan đến phân định thẩm quyền, chức năng của cơ quan sau sắp xếp tổ chức bộ máy, đồng thời cắt giảm điều kiện kinh doanh dịch vụ chăm sóc trẻ em để phù hợp với Luật Đầu tư năm 2025. Các nội dung sửa đổi cũng được rà soát nhằm bảo đảm thống nhất với pháp luật về giáo dục và tố tụng hình sự.

Luật Người khuyết tật được đề xuất sửa đổi để đồng bộ với các quy định về việc làm, dạy nghề và chuyển đổi số. Với Luật Người cao tuổi, Bộ Y tế được xác định là cơ quan đầu mối giúp Chính phủ quản lý nhà nước trong lĩnh vực này, thay cho Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội theo cơ cấu trước đây. Các sửa đổi đối với Luật Bảo hiểm y tế hướng tới phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp và cách tổ chức cơ sở khám bệnh, chữa bệnh.

Trình bày báo cáo thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Nguyễn Đắc Vinh cho biết cơ quan thẩm tra cơ bản tán thành phạm vi sửa đổi và tên gọi của dự án luật. Theo Ủy ban, hồ sơ dự án cơ bản đáp ứng yêu cầu, nội dung phù hợp với chủ trương của Đảng, quy định của Hiến pháp và định hướng bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật.

Dù vậy, cơ quan thẩm tra đề nghị rà soát kỹ các quy định liên quan đến việc bãi bỏ biện pháp tiền kiểm đối với cơ sở cung cấp dịch vụ bảo vệ trẻ em, chăm sóc người khuyết tật và người cao tuổi. Việc đơn giản hóa điều kiện kinh doanh cần đi kèm giải pháp bảo đảm hiệu quả quản lý nhà nước, tránh tạo khoảng trống trong giám sát chất lượng dịch vụ.

Về thiết bị y tế, Ủy ban đề nghị quy định rõ yêu cầu truy xuất nguồn gốc, xuất xứ và chất lượng sản phẩm; đồng thời thiết kế cơ chế khai thác, công khai dữ liệu phù hợp, không xung đột với quyền bảo vệ bí mật kinh doanh. Biên độ giá cần linh hoạt theo từng nhóm thiết bị, cân bằng giữa yêu cầu quản lý và chi phí tuân thủ của doanh nghiệp. Các quy định cũng cần tránh chồng chéo với pháp luật về giá, đấu thầu và hải quan.

Đối với Luật Dược, cơ quan thẩm tra đề nghị có giải pháp ngăn tình trạng hồ sơ quảng cáo thuốc không được chấp thuận tại địa phương này nhưng tiếp tục được nộp tại địa phương khác. Việc sớm xây dựng, vận hành cơ sở dữ liệu về dược, đặc biệt là dữ liệu giá, cũng cần được làm rõ.

Ủy ban đồng thời lưu ý hai nội dung mới liên quan đến việc thừa nhận giấy phép hành nghề do cơ quan nước ngoài cấp và bãi bỏ quy trình áp dụng kỹ thuật, phương pháp mới trong khám chữa bệnh chưa được thuyết minh đầy đủ trong hồ sơ trình. Vì vậy, cơ quan thẩm tra cho biết chưa có đủ cơ sở để đánh giá hai đề xuất này.

Với bảo hiểm y tế, Ủy ban đề nghị làm rõ quyền lợi của người có thẻ khi lựa chọn dịch vụ khám chữa bệnh theo yêu cầu, bảo đảm họ vẫn được thanh toán phần chi phí thuộc phạm vi và mức hưởng theo quy định. Các quy định về đối tượng tham gia bảo hiểm y tế cũng cần tiếp tục được rà soát.

Việc sửa đổi đồng bộ 6 luật được kỳ vọng tạo hành lang pháp lý nhất quán hơn cho lĩnh vực y tế. Bài toán đặt ra là vừa giảm thủ tục, tăng quyền chủ động cho cơ quan và cơ sở liên quan, vừa duy trì cơ chế kiểm soát đủ chặt để bảo vệ quyền lợi người bệnh, minh bạch giá thuốc, thiết bị y tế và nâng cao hiệu quả chăm sóc sức khỏe Nhân dân.