Trong câu chuyện về Ngân hàng TMCP Á Châu (ACB), ông Trần Mộng Hùng là người đặt nền móng, còn con trai ông, Trần Hùng Huy, đang dẫn dắt ngân hàng ở thế hệ kế tiếp. Giữa hai người đàn ông được công chúng biết đến rộng rãi ấy, bà Đặng Thu Thủy, vợ ông Hùng và mẹ của ông Huy, chọn cách xuất hiện lặng lẽ hơn. Nhưng bà là một trong những người gắn bó lâu nhất với ACB, chứng kiến ngân hàng từ những ngày đầu thành lập đến nhiều giai đoạn thăng trầm.

Sinh ngày 28/4/1955, bà Thủy có hai bằng cử nhân Ngữ văn Anh của Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn TP HCM và Kinh tế của Đại học Kinh tế TP HCM. Năm 1975, khi vừa tròn 20 tuổi, bà làm việc tại Hợp tác xã Tháng 5 và gắn bó ở đây suốt 14 năm. Bước ngoặt sự nghiệp đến khi ACB ra đời vào năm 1993, thời điểm kinh tế Việt Nam đang mở cửa và mô hình ngân hàng thương mại cổ phần còn nhiều điều mới mẻ.

Ngày 4/6/1993, ACB chính thức hoạt động với nhóm sáng lập phần lớn là những người có nền tảng giảng dạy và nghiên cứu kinh tế, ngân hàng. Ông Trần Mộng Hùng giữ vai trò Tổng giám đốc trong giai đoạn 1993-1994, sau đó làm Chủ tịch HĐQT từ năm 1994 đến 2008. Bà Thủy tham gia ngân hàng ngay từ đầu, đảm nhiệm những vị trí gắn với công tác tổ chức và con người, từ Chánh văn phòng đến Giám đốc nhân sự, rồi Giám đốc Khối Quản trị nguồn nhân lực.

Đó không phải những vị trí thường xuyên xuất hiện trên mặt báo, nhưng có vai trò quan trọng với một tổ chức đang trong quá trình xây dựng bộ máy và hoàn thiện cách vận hành. Bà có 18 năm làm việc ở các vị trí điều hành trước khi chuyển sang HĐQT vào năm 2011. Từ đó, bà tiếp tục được cổ đông tín nhiệm qua nhiều nhiệm kỳ, hiện là thành viên HĐQT nhiệm kỳ 2023-2028.

Con trai bà, Trần Hùng Huy, cũng bắt đầu sự nghiệp tại ACB từ những vị trí chuyên môn. Sau khi hoàn thành chương trình thạc sĩ quản trị kinh doanh tại Đại học Chapman, Mỹ, ông về nước năm 2002, làm chuyên viên nghiên cứu thị trường tài chính. Sau đó, ông lần lượt đảm nhiệm vị trí Giám đốc Marketing, Giám đốc Khối Nhân sự và Phó tổng giám đốc vào năm 2008. Ông tham gia HĐQT từ năm 2006.

Theo những chia sẻ trước đây của ông Huy, khi trở về làm việc tại ACB, ông không nghĩ mình sẽ có ngày ngồi vào chiếc ghế Chủ tịch. Tuy nhiên, biến cố năm 2012 khiến ngân hàng cần một người đứng đầu mới. Trong số những ứng viên được cân nhắc có ông Lương Văn Tự, ông Huỳnh Quang Tuấn, ông Huy và bà Thủy. Bà từ chối vị trí này, còn ông Huy được bầu làm Chủ tịch HĐQT vào tháng 9/2012, khi mới 34 tuổi.

Không có thông tin công khai giải thích lý do bà Thủy từ chối. Dẫu vậy, quyết định ấy là một chi tiết đáng chú ý trong câu chuyện kế nhiệm tại ACB. Ông Huy tiếp nhận vị trí lãnh đạo cao nhất giữa thời điểm ngân hàng đối mặt nhiều khó khăn và hoài nghi. Ông Trần Mộng Hùng cũng trở lại HĐQT để cùng con trai xử lý những vấn đề của ngân hàng, trước khi rút dần khỏi các vị trí quản trị trong những năm sau đó.

Nếu sự nghiệp của bà Thủy được biết đến chủ yếu qua những chức danh và mốc thời gian, hình ảnh đời thường của bà lại phần lớn đến từ trang cá nhân của con trai. Ông Huy thường chia sẻ những khoảnh khắc bên mẹ vào dịp sinh nhật hay các sự kiện gia đình, gọi bà là “người mẹ số 1 thế giới, trên cả tuyệt vời” và “người phụ nữ đặc biệt nhất đời tôi”.

Đằng sau những lời yêu thương ấy là một kỷ niệm gắn với cây đàn piano. Trong bài đăng mừng sinh nhật mẹ năm 2020, ông Huy kể rằng hơn 32 năm trước, cha mẹ đã bán căn nhà đầu tiên, nơi lưu giữ nhiều kỷ niệm, để mua cho con trai một cây đàn khi cậu thi vào Nhạc viện TP HCM. Ước mơ được nghe con đàn mỗi tối của cha mẹ sau đó không thành hiện thực như mong đợi. Việc học đàn của ông Huy bị gián đoạn, còn ông tự nhận mình không có nhiều năng khiếu âm nhạc.

Hơn hai thập kỷ sau, ông Huy ngồi lại bên phím đàn để chơi một bản nhạc tặng mẹ. Ông thừa nhận đôi tay đã cứng, nhịp đàn không còn như trước, nhưng vẫn muốn dành tặng bà món quà riêng. Đó không chỉ là lời chúc sinh nhật, mà còn là cách người con nhắc lại sự hy sinh của cha mẹ trong những năm tháng đầu đời.

Ba năm sau, tại đêm gala kỷ niệm 30 năm thành lập ACB tối 4/6/2023, ông Huy biểu diễn piano, hát và nhảy trước đông đảo nhân viên ngân hàng. Những hình ảnh này lan truyền trên mạng xã hội, khiến nhiều người bất ngờ trước một vị chủ tịch có phong cách khác biệt. Ngày diễn ra sự kiện cũng là ngày ACB chính thức đi vào hoạt động năm 1993, gắn với chặng đường bà Thủy bắt đầu tại ngân hàng.

Bà từng chia sẻ rất ít về đời tư và gần như không chủ động xuất hiện trước truyền thông. Qua những hình ảnh do con trai đăng tải, công chúng thấy một người phụ nữ rạng rỡ trong tà áo dài, những chiếc váy hoa và nụ cười thường trực. Sự kín tiếng ấy tương phản với mức độ quan tâm dành cho gia đình sáng lập ACB, nhưng cũng phản ánh cách bà hiện diện: bền bỉ trong công việc, ít nói về mình và dành nhiều tình cảm cho gia đình.

Sau hơn ba thập kỷ, bà Đặng Thu Thủy vẫn ở trong HĐQT ACB, là một trong số ít người chứng kiến gần như trọn vẹn quá trình phát triển của ngân hàng. Từ những ngày đầu bộ máy còn non trẻ đến khi ACB trở thành ngân hàng có quy mô tài sản lớn, bà gắn bó với tổ chức bằng những vai trò ít phô bày trước công chúng. Còn với ông Trần Hùng Huy, phía sau danh xưng Chủ tịch ngân hàng là người mẹ mà ông luôn dành những lời trìu mến, và cây đàn piano từng được cha mẹ đổi bằng căn nhà đầu tiên vẫn là một kỷ niệm khó quên.