Thủ phủ y tế Pháp vừa trải qua một đợt rung chấn an ninh mạng chưa từng có. Theo báo cáo kỹ thuật từ Cơ quan An toàn Hệ thống Thông tin Quốc gia Pháp (ANSSI - Agence Nationale de la Sécurité des Systèmes d'Information) công bố trên Le Figaro, các nhóm tin tặc đã can thiệp trực tiếp vào bộ điều khiển nhiệt độ của ba trung tâm lưu trữ máu, khiến hệ thống làm mát bị vô hiệu hóa cục bộ. Việc nhiệt độ vượt ngưỡng bảo quản an toàn đã đe dọa trực tiếp chất lượng của hơn 15.000 đơn vị huyết tương và hàng nghìn mẫu sinh học phục vụ cấp cứu.

Trước đó, cuộc tấn công diện rộng nhắm vào hệ thống quản lý tòa nhà (BMS - Building Management System) của chuỗi siêu thị Colruyt tại Bỉ và Ahold Delhaize tại Hà Lan cũng khiến hàng trăm tủ đông bị sập nguồn điều khiển. Theo dữ liệu từ Công ty an ninh mạng SecurityScorecard công bố trên Reuters, số lượng các cuộc tấn công nhắm vào hệ thống công nghệ vận hành (OT - Operational Technology) tại khu vực Tây Âu trong quý III đã tăng 47% so với cùng kỳ năm ngoái.

Phương thức xâm nhập của tin tặc chủ yếu khai thác các lỗ hổng trên các thiết bị cảm biến nhiệt độ và bộ điều khiển logic lập trình được kết nối Internet. Các thiết bị này vốn được thiết kế ưu tiên tính vận hành liên tục thay vì tích hợp các giải pháp mã hóa phức tạp, tạo thành điểm yếu chí mạng trong toàn bộ chuỗi cung ứng.

Sự gia tăng đột biến của các vụ tấn công nhắm vào hệ thống làm lạnh phản ánh bước chuyển dịch nguy hiểm trong chiến thuật của các nhóm tội phạm mạng. Thay vì sử dụng mã độc tống tiền (Ransomware) để khóa dữ liệu máy tính thông thường, tin tặc đang nhắm vào các tài sản vật lý nhằm gây ra tác động dây chuyền tức thì lên đời sống xã hội.

Theo phân tích của Tiến sĩ Marc Hennebert, Chuyên gia an ninh hạ tầng công nghiệp tại Viện Nghiên cứu An ninh Mạng Châu Âu, việc can thiệp vào nhiệt độ kho lạnh là một hình thức đe dọa phi quân sự hiệu quả cao. Ông nhấn mạnh rằng chỉ cần thay đổi nhiệt độ lưu trữ thêm 2 đến 3 độ C trong vài giờ, toàn bộ lô vắc xin hoặc mẫu y tế giá trị hàng triệu Euro sẽ bị hỏng hoàn toàn mà không cần bất kỳ tác động cơ học nào.

Tuy nhiên, từ góc nhìn của các đơn vị vận hành hạ tầng, việc gia tăng kết nối mạng cho hệ thống kho lạnh là xu hướng không thể đảo ngược nhằm tối ưu hóa năng lượng và giám sát tự động. Trả lời Euronews, Đại diện Hiệp hội Logistics Chuỗi lạnh Châu Âu cho biết việc chuyển đổi số giúp giảm 20% chi phí vận hành, nhưng cũng vô tình mở ra diện tích tấn công mạng rộng lớn hơn nếu các tiêu chuẩn bảo mật OT không được nâng cấp tương xứng.

Tác động từ các vụ xâm nhập này đang buộc các cơ quan quản lý châu Âu phải khẩn cấp rà soát lại mức độ an toàn của toàn bộ chuỗi cung ứng y tế và thực phẩm. Báo cáo đánh giá rủi ro từ Cơ quan An ninh Mạng Liên minh Châu Âu (ENISA) chỉ ra rằng hơn 60% các hệ thống OT trong ngành dược phẩm và bảo quản sinh học hiện nay đang vận hành trên các nền tảng phần mềm cũ kỹ, thiếu các bản vá lỗi bảo mật định kỳ.

Hậu quả của việc đứt gãy chuỗi lạnh y tế có thể dẫn đến tình trạng thiếu hụt nguồn cung máu khẩn cấp tại các bệnh viện, đồng thời làm gia tăng chi phí bảo hiểm cho các kho vận sinh học. Sự can thiệp của tin tặc vào các hệ thống vật lý đang làm mờ ranh giới giữa an ninh mạng và an toàn sinh mạng, đặt các cơ quan quản lý trước áp lực phải coi hệ thống điều khiển nhiệt độ là hạ tầng an ninh quốc gia tối mật.

Cuộc chiến bảo vệ chuỗi cung ứng vì vậy không còn hạn chế trong không gian ảo hay các phòng máy chủ, mà đang diễn ra trực tiếp tại từng bộ cảm biến nhiệt độ và kho lạnh công nghiệp. Từ các mẫu máu y tế đến nguồn thực phẩm thiết yếu, sự an toàn của xã hội hiện đại đang phụ thuộc vào khả năng gia cố những điểm yếu vận hành vật lý trước làn sóng tấn công số.