Là khu xử lý rác lớn nhất TP.HCM, Khu liên hợp xử lý chất thải Đa Phước (xã Hưng Long, TP.HCM) do VWS làm chủ đầu tư hiện tiếp nhận và xử lý khoảng 5.000 tấn rác mỗi ngày, chiếm khoảng 50% tổng lượng rác sinh hoạt phát sinh của toàn Thành phố. Hưởng ứng chủ trương của TP.HCM về đẩy mạnh chuyển đổi xanh và đổi mới sáng tạo, doanh nghiệp này đang chuẩn bị nguồn lực lớn để nâng cấp toàn diện công nghệ xử lý chất thải.

Đột phá với siêu dự án đốt rác phát điện công suất 60MW

Một trong những kế hoạch trọng tâm của VWS là dự án nhà máy đốt rác phát điện với công suất 60MW, có khả năng xử lý khoảng 3.000 tấn rác/ngày. Đây là lượng rác còn lại sau khi đã được phân loại để tái chế và làm phân hữu cơ. Dự án sử dụng công nghệ tiên tiến được chuyển giao từ các nước nhóm G7 - G8, chia làm 2 giai đoạn với 4 lò đốt, tổng vốn đầu tư dự kiến từ 420 - 700 triệu USD.

Hiện VWS đã hoàn thiện hồ sơ pháp lý của dự án, dự kiến sẽ được phê duyệt chủ trương đầu tư vào cuối năm 2026. Sau khi được cấp phép, công trình sẽ triển khai xây dựng trong khoảng 18 - 24 tháng trước khi chính thức đi vào vận hành.

Chia sẻ về kế hoạch này, ông David Dương, Chủ tịch kiêm Tổng giám đốc VWS khẳng định: “Chỉ cần thủ tục pháp lý thông suốt, chúng tôi có thể bắt tay vào đầu tư ngay lập tức. Mục tiêu của VWS không chỉ dừng lại ở việc đầu tư tại Khu liên hợp Đa Phước, mà còn hướng đến nhiều địa phương tỉnh thành khác, những nơi đang đối mặt với nguy cơ ô nhiễm nghiêm trọng”. Theo ông, doanh nghiệp đã chuẩn bị sẵn sàng các gói công nghệ xử lý nước rỉ rác, kiểm soát khí thải để vừa xử lý an toàn lượng rác phát sinh hàng ngày, vừa đóng cửa, cải tạo triệt để các bãi rác lộ thiên cũ nhằm khôi phục quỹ đất sạch.

Song song với dự án điện rác, VWS cũng đang đẩy mạnh ứng dụng công nghệ cao vào công tác vận hành. Ngay sau khi hoàn tất thủ tục cấp phép bay theo quy định, công ty sẽ đưa thiết bị bay không người lái (Drone) vào phun chế phẩm sinh học tại các khu vực tiếp nhận chất thải và ô chôn lấp. Giải pháp này giúp trung hòa mùi và khử khuẩn từ trên không trên quy mô lớn trước khi chất ô nhiễm phát tán, đồng thời bảo vệ sức khỏe cho đội ngũ nhân viên thay vì phải phun thủ công ở khoảng cách gần.

Phân loại rác tại nguồn - "chìa khóa" tối ưu hóa tài nguyên từ chất thải

Trước khi tiến tới đốt rác phát điện quy mô lớn, VWS đã vận hành bài bản mô hình kinh tế tuần hoàn tại Đa Phước. Cụ thể, rác hữu cơ được ủ thành phân compost phục vụ chăm sóc cây xanh, hoa kiểng. Nước rỉ rác qua hệ thống xử lý công nghệ MBR (công suất 3.000 m³/ngày) đạt chuẩn trong vắt như nước lọc, được tái sử dụng để rửa xe rác tự động, tưới đường và tưới cây nội khu. Trong khi đó, khí gas thu gom từ các ô chôn lấp phủ bạt liner và dự án ủ kỵ khí được dẫn về nhà máy phát điện công suất 12MW, đáp ứng toàn bộ nhu cầu điện năng cho hoạt động của Khu liên hợp.

Dù hệ thống thu gom, xử lý nước rỉ rác và khí gas đang vận hành hiệu quả, ban lãnh đạo VWS cho rằng bài toán xử lý rác tại TP.HCM vẫn đối mặt với đặc thù rác sinh hoạt thường có độ ẩm cao, gây phát sinh nhiều nước rỉ rác và khí gas trong quá trình chôn lấp.

Tại cuộc gặp gỡ với CLB Báo chí và Truyền thông Xanh HASEMI, ông Kevin Moore, Giám đốc điều hành VWS bày tỏ kỳ vọng người dân TP.HCM sẽ sớm hình thành thói quen phân loại rác ngay từ đầu. Theo ông, việc phân loại rác tại nguồn không chỉ giúp giảm áp lực cho khâu chôn lấp và xử lý nước rỉ rác, mà còn tạo điều kiện thuận lợi để bóc tách hiệu quả nguồn rác hữu cơ làm phân bón và cung cấp nguồn nguyên liệu đầu vào đạt chuẩn cho lò đốt phát điện 60MW sắp tới. Khi người dân cùng chung tay phân loại rác tại gia đình, vòng tuần hoàn biến chất thải thành tài nguyên và năng lượng sạch mới thực sự phát huy tối đa giá trị ở quy mô rộng lớn.