Trong Báo cáo cập nhật ngành gạo do VNDirect vừa phát hành, ông Vũ Mạnh Hùng phân tích, giá gạo tăng cao do Ấn Độ hạn chế xuất khẩu gạo. Cụ thể, ngày 8/9, Ấn Độ cấm xuất khẩu gạo tấm (chiếm 11% tổng kim ngạch xuất khẩu) và đánh thuế 20% đối với các loại gạo khác (trừ gạo basmati và gạo đồ) (chiếm 18% tổng kim ngạch xuất khẩu).

"Ấn Độ xuất khẩu gạo sang hơn 150 quốc gia, đóng góp khoảng 36,7% thương mại gạo toàn cầu, do đó, bất kỳ sự sụt giảm nào về khối lượng xuất khẩu cũng sẽ gây áp lực lên giá gạo", ông Hùng phân tích.

"Kể từ đầu năm 2021, giá gạo đã điều chỉnh khoảng 45% so với mức đỉnh xấp xỉ 570 USD/tấn trong 6 tháng, sau đó dao động trong khoảng 390 – 490USD/tấn trong khoảng thời gian từ tháng 9/2021 đến nay, bất chấp giá thực phẩm tăng cao. Chúng tôi quan sát thấy rằng giá gạo bắt đầu tăng sau lệnh cấm xuất khẩucủa Ấn Độ", ông Hùng cho biết thêm.

Theo ông Hùng, thời tiết khắc nghiệt gần đây tại các nước xuất khẩu gạo hàng đầu châu Á, nơi chiếm khoảng 90% sản lượng gạo thế giới, có khả năng làm giảm năng suất và sản lượng trong năm nay. Trung Quốc, nước tiêu thụ gạo lớn nhất thế giới, đã phải hứng chịu hạn hán nghiêm trọng tại 7 tỉnh, khiến sản lượng gạo của quốc gia này có thể bị giảm, và dự kiến sẽ phải tăng nhập khẩu gạo lên mức kỷ lục là khoảng 6 triệu tấn vào niên vụ 2022/2023.

Theo Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ, tồn kho toàn cầu đã giảm xuống mức thấp nhất trong 4 năm khi dự báo tỷ lệ tồn kho/tiêu thụ trong giai đoạn 2022-2023 (tỷ lệ hàng tồn kho trên tiêu thụ) chỉ ở mức 34,4% (so với mức trung bình 36,6% của giai đoạn 2018-2022).

"Việt Nam có vị thế tốt để đón đầu xu hướng tăng giá của gạo Việt Nam là nước xuất khẩu gạo lớn thứ ba thế giới, sau Ấn Độ và Thái Lan, chiếm khoảng 7,8% thương mại gạo toàn cầu; và là nước xuất khẩu lớn nhất sang Trung Quốc với 24,5% thị phần. Giá gạo Ấn Độ với mức thuế cao hơn sẽ mất đi lợi thế cạnh tranh và có khả năng khiến người mua chuyển hướng sang gạo Thái Lan và Việt Nam", Chuyên viên phân tích của VNDirect nhận định.

Chính phủ Thái Lan đang tìm kiếm giải pháp để hỗ trợ người nông dân trong bối cảnh giá nguyên liệu đầu vào tăng cao. Năm 2021, tổng giá trị xuất khẩu gạo của Việt Nam và Thái Lan chiếm 20,6% tổng giao dịch thương mại toàn cầu.

Về ý tưởng đầu tư, Chuyên viên phân tích của VNDirect lựa chọn CTCP Tập đoàn Lộc Trời (UPCoM: LTG); Công ty Cổ phần Tập đoàn PAN (HoSE: PAN); và CTCP Nông nghiệp Công nghệ cao Trung An (HNX: TAR), vì đây là các doanh nghiệp có tỷ trọng xuất khẩu gạo lớn, và sẽ được hưởng lợi từ việc giá gạo tăng.