AI lên ngôi, chiếc ghế Giám đốc Tài chính (CFO) bị đe doạ

Theo khảo sát của công ty tư vấn quản trị và chiến lược kinh doanh Boston Consulting Group (BCG), có trụ sở tại Mỹ, hồi tháng 6 và tháng 7 năm nay, gần 60% CEO, giám đốc điều hành, có kế hoạch thay thế ít nhất một thành viên của ban điều hành cấp cao (C-suite) trong 6 tháng tới.

Giám đốc tài chính (CFO) là vị trí có khả năng bị thay thế cao nhất. Giám đốc vận hành (COO), giám đốc nhân sự (CHRO) và giám đốc marketing (CMO) cũng đối mặt rủi ro, đặc biệt tại các doanh nghiệp lớn, Bloomberg đưa tin.

Động lực phía sau là mong muốn của CEO về việc bảo đảm đội ngũ lãnh đạo sở hữu những năng lực cần thiết để vận hành doanh nghiệp trong thời đại AI. David Martin, giám đốc điều hành cấp cao tại BCG, chia sẻ với Bloomberg rằng CEO và hội đồng quản trị đang xem xét những kỹ năng cần thiết trong tương lai.

Giám đốc tài chính (CFO) là vị trí có khả năng bị thay thế cao nhất. Giám đốc vận hành (COO), giám đốc nhân sự (CHRO) và giám đốc marketing (CMO) cũng đối mặt rủi ro, đặc biệt tại các doanh nghiệp lớn, Bloomberg đưa tin.

Động lực phía sau là mong muốn của CEO về việc bảo đảm đội ngũ lãnh đạo sở hữu những năng lực cần thiết để vận hành doanh nghiệp trong thời đại AI. David Martin, giám đốc điều hành cấp cao tại BCG, chia sẻ với Bloomberg rằng CEO và hội đồng quản trị đang xem xét những kỹ năng cần thiết trong tương lai.

Theo Forbes, CFO trở thành tâm điểm khi doanh nghiệp phải đối mặt với nguy cơ lạm phát lớn. Thường là nhân vật quyền lực thứ 2 sau CEO, CFO có thể trở thành người chịu trách nhiệm khi kết quả kinh doanh sa sút và hội đồng quản trị muốn giữ lại lãnh đạo cao nhất.

Hơn 1/4 CEO tham gia khảo sát cho rằng CFO là mối đe dọa lớn nhất đối với sự an toàn của chính họ. “CFO chịu áp lực rõ rệt hơn trong việc tạo ra kết quả giữa môi trường kinh doanh đầy thách thức”, Martin nhận định.

Diễn biến này tương đồng với những ghi nhận từ các công ty tuyển dụng lãnh đạo cấp cao. Crist Kolder Associates cho biết tỷ lệ thay đổi CFO tại các doanh nghiệp thuộc S&P 500 và Fortune 500 đạt 18,3% trong 6 tháng đầu năm, hướng tới mức cao nhất kể từ sau đại dịch. Boyden, một công ty tuyển dụng khác, cũng ghi nhận số trường hợp thay CFO tăng trong quý II và quý III.

Theo Kathy Pattillo, đối tác điều hành phụ trách mảng tuyển dụng lãnh đạo tài chính tại Boyden, khoảng cách giữa kỳ vọng dành cho CFO và mục tiêu ban đầu khi tuyển dụng ngày càng lớn. “Không phải CFO hiện nay kém hơn trước. Vấn đề là phạm vi công việc mở rộng đáng kể”, bà nói với Bloomberg.

Nike, Oracle, Hershey và Lyft nằm trong số những doanh nghiệp bổ nhiệm CFO mới trong năm nay. Tuy nhiên, tốc độ thay đổi có dấu hiệu chậm lại khi năm tài chính dần khép lại, bởi CEO cần CFO tập trung hoàn tất sổ sách năm 2026.

Trong khi đó, tỷ lệ thay CEO trong nửa đầu năm vẫn gần mức trung bình 10 năm, khoảng 11%, theo Crist Kolder Associates. Công ty này không theo dõi tần suất thay đổi ở các vị trí khác trong C-suite.

Nhân viên văn phòng cũng thuộc nhóm nguy cơ

Hai năm trước, một công ty bảo hiểm lớn tại Hy Lạp mất trung bình 14 ngày để xử lý một hồ sơ bồi thường sức khỏe. Nhân viên phải đối chiếu thủ công y bạ, kết quả xét nghiệm, hóa đơn và hợp đồng trước khi duyệt chi. Hiện tại, công nghệ rút ngắn quá trình này xuống còn khoảng một phút, giúp khách hàng nhận tiền ngay ngày hôm sau.

Sự thay đổi đến từ AI Flows - công cụ trí tuệ nhân tạo do Archeiothiki phát triển. Hệ thống xử lý 1.500 hồ sơ mỗi ngày bằng cách đọc tài liệu, trích xuất thông tin và đối chiếu với quy định bảo hiểm. Thay vì rà soát xác suất, AI kiểm tra toàn bộ 100% hồ sơ, giúp phát hiện các điểm gian lận mà con người dễ bỏ sót.

Trong lĩnh vực ngân hàng, AI đang được dùng để đánh giá tiêu chí ESG (môi trường, xã hội và quản trị) của các doanh nghiệp vay vốn. Để trả lời bộ 300 câu hỏi thẩm định, nhân sự từng mất khoảng 16 giờ tìm kiếm dữ liệu trong các báo cáo dài hàng trăm trang.

Giờ đây, trí tuệ nhân tạo quét các báo cáo dài 400-500 trang, xác định thông tin liên quan và hoàn thiện dữ liệu trong vài phút. Kết quả đánh giá này là cơ sở để ngân hàng quyết định mức lãi suất cho vay.

Archeiothiki đang áp dụng mô hình này cho khoảng 100 quy trình của 10 khách hàng lớn, chủ yếu thuộc khối ngân hàng, bảo hiểm và y tế.

Thế hệ AI mới đang đe dọa trực tiếp nhóm nhân sự hành chính truyền thống. Báo cáo của Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO) và NASK công bố tháng 5/2025 chỉ ra, văn thư và hành chính là nhóm chịu tác động lớn nhất từ AI tạo sinh. Các vị trí có nguy cơ cao bao gồm nhân viên nhập liệu, kế toán, thủ quỹ và thư ký. Tại các nền kinh tế phát triển, khoảng một phần ba việc làm hiện nay bị ảnh hưởng bởi công nghệ này.

Báo cáo của Ủy ban châu Âu (10/2025) cho thấy 30% người lao động tại EU đang dùng AI trong công việc, tỷ lệ cao nhất tập trung ở khối văn phòng. Sự dịch chuyển này tác động mạnh đến lao động nữ. Nghiên cứu của ILO chỉ ra các ngành nghề do phụ nữ chiếm đa số có nguy cơ bị AI thay thế lên tới 29%, trong khi ở nam giới là 16%. Nguyên nhân do nữ giới tập trung nhiều ở các vị trí hỗ trợ và văn thư.

Tuy nhiên, tự động hóa không chỉ để cắt giảm nhân sự. Công nghệ giúp doanh nghiệp giải quyết các khối lượng công việc tồn đọng quy mô lớn. Một khách hàng của Archeiothiki từng phải dùng 50 nhân sự nhưng vẫn để tồn đọng hồ sơ kéo dài cả năm, nay đã giải quyết dứt điểm nhờ AI rà soát toàn bộ dữ liệu.

Theo đánh giá của ILO, rất ít nghề nghiệp có 100% đầu việc bị tự động hóa hoàn toàn. Tác động của trí tuệ nhân tạo hiện nay chủ yếu làm thay đổi tính chất công việc thay vì thay thế hoàn toàn con người.