18 địa phương chưa phân bổ hết kế hoạch vốn được giao

Báo cáo từ Bộ Tài chính cho thấy, kế hoạch vốn còn lại chưa được các bộ, ngành, địa phương triển khai phân bổ là 61.611.42 tỷ đồng; chiếm 13,36% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao. Trong đó, vốn trong nước gần 55.277 tỷ đồng (chưa bao gồm vốn chương trình mục tiêu quốc gia); vốn ngoài nước trên 6.334 tỷ đồng.

Đối với nguồn vốn ngân sách trung ương, một số bộ, cơ quan trung ương và địa phương có tỷ lệ kế hoạch vốn chưa triển khai phân bổ khá cao như: Bộ Thông tin và Truyền thông (94,77%); Ban quản lý Khu công nghệ cao Hòa Lạc (88%); Ban quản lý Làng văn hóa các dân tộc Việt Nam (85,215); tỉnh Phú Thọ (84,350); tỉnh Bắc Ninh (53,06%)…

Nguyên nhân chưa phân bổ hết kế hoạch vốn ngân sách trung ương là do các bộ, ngành, địa phương mới giao kế hoạch vốn đợt 1. Số vốn còn lại chưa phân bổ cho các dự án chưa đủ điều kiện bố trí vốn kế hoạch đầu tư công nguồn ngân sách Nhà nước năm 2021 theo Quyết định số 2185/QĐ- TTg ngày 21/12/2020 của Thủ tướng Chính phủ, do các dự án khởi công mới chưa có trong kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2021- 2025; các dự án quá thời gian thực hiện với quy định (đang trình Thủ tướng Chính phủ xử lý); các dự án, nhiệm vụ quy hoạch chưa đủ thủ tục; các dự án ODA chưa ký hiệp định hoặc đang điều chỉnh hiệp định.

Đối với nguồn vốn cân đối ngân sách địa phương, có 39 địa phương giao kế hoạch vốn tăng so với kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao từ nguồn thu sử dụng đất, nguồn tăng thu, nguồn xổ số kiến thiết của địa phương. Tuy nhiên, bên cạnh đó vẫn còn 18 địa phương chưa phân bổ hết kế hoạch vốn cân đối ngân sách địa phương. Trong đó, một số địa phương có tỷ lệ vốn chưa phân bổ khá cao như: Quảng Bình (63,18%); Khánh Hòa (49,75%).

Nhiều tồn đọng bất cập làm chậm quá trình phân bổ vốn

Bộ Tài chính cho biết, việc giao kế hoạch vốn năm 2021 được thực hiện theo quy định về phân bổ ngân sách trung ương và vốn ngân sách Nhà nước năm 2021. Theo đó, chỉ sau khi Quốc hội quyết định Kế hoạch Đầu tư công trung hạn giai đoạn 2021 - 2025 thì mới được phân bổ kế hoạch vốn năm 2021 cho các dự án khởi công mới và nhiệm vụ hoàn thiện thủ tục đầu tư sau ngày 31/12/2020. Tuy nhiên, nhiều bộ, cơ quan trung ương và địa phương đã phân bổ vốn cho các nhiệm vụ, dự án này. Sau khi Bộ Tài chính, Bộ Kế hoạch và Đầu tư có ý kiến, các bộ, địa phương mới điều chỉnh lại phương án phân bổ nên đã làm chậm quá trình phân bổ vốn.

Hơn nữa, hầu hết các bộ, ngành, địa phương chưa chủ động trình cấp có thẩm quyền kéo dài kế hoạch vốn đối với các dự án nhóm A, B, C đã quá thời gian bố trí vốn thực hiện dự án theo quy định tại Điều 52 của Luật Đầu tư công 2019.

Đối với các dự án sử dụng vốn nước ngoài, ngoài các tồn tại nêu trên, còn phát sinh một số tồn tại khác như: Nhiều bộ, địa phương chưa bố trí đủ, kịp thời vốn đối ứng theo cam kết, ảnh hưởng lớn đến thực hiện và giải ngân vốn nước ngoài; nhiều dự án ODA vay Ngân hàng Thế giới (WB), Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB), Quỹ Phát triển Nông nghiệp quốc tế (IFAD) được giao kế hoạch vốn nhưng chưa hoàn thành thủ tục gia hạn Hiệp định Vay do thủ tục phức tạp, đòi hỏi phải điều chỉnh chủ trương đầu tư và báo cáo Chủ tịch nước, trong khi pháp luật hiện hành không quy định về thời gian xử lý hồ sơ của Chủ tịch nước.

Ngoài ra, việc phân bổ vốn chi tiết cho các dự án tại một số bộ, cơ quan trung ương và địa phương còn tồn tại một số vấn đề, đơn cử như phân bổ vốn không đảm bảo thời gian theo quy định. Theo quy định, trước ngày 31/12 hàng năm, các bộ, cơ quan trung ương và địa phương phân bổ chi tiết mức vốn kế hoạch đầu tư vốn ngân sách trung ương năm sau, danh mục, mức vốn bố trí của từng dự án cho các cơ quan, đơn vị trực thuộc và UBND cấp dưới. Tuy nhiên, một số địa phương thực hiện triển khai phân bổ kế hoạch vốn chậm như: Hà Nam, Cà Mau, Ninh Bình, Gia Lai, Tây Ninh.

Đáng chú ý, có một số địa phương không phân bổ vốn theo ngành, lĩnh vực: Ninh Thuận, Bắc Ninh, Phú Thọ, Bà Rịa - Vũng Tàu, Thái Nguyên. Phân bổ vượt phần vốn ngân sách trung ương trong tổng mức đầu tư dự án bố trí cho dự án (4 dự án của tỉnh Lạng Sơn)...

Về phân bổ vốn nước ngoài, một số dự án ODA không đảm bảo đúng tỷ lệ cấp phát/cho vay lại đã được duyệt: dự án Y tế cơ sở tỉnh  Long An, dự án Tăng cường quản lý đất đai và cơ sở dữ liệu đất đai vay vốn WB tỉnh Bắc Ninh, dự án Tăng cường quản lý đất đai và cơ sở dữ liệu đất đai và dự án Chống chịu khí hậu tổng hợp và sinh kế bền vững tỉnh Kiên Giang; dự án Kè sông Cần Thơ. Dự án chưa được phân bổ vốn cho vay lại từ nguồn ngân sách địa phương (Dự án Hỗ trợ phát triển khu vực biên giới, tỉnh Bình Phước).

Để đẩy nhanh tiến độ phân bổ vốn đầu tư công, giúp công tác giải ngân nguồn vốn được nhanh chóng, mang lại hiệu quả cao cho xã hội, Bộ Tài chính đã kiến nghị Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo các bộ, ngành, địa phương khẩn trương hoàn thiện việc phân bổ chi tiết kế hoạch vốn đầu tư công năm 2021 và thực hiện nhập kế hoạch vốn trên hệ thống thông tin quản lý ngân sách và kho bạc.