Thương mại điện tử là lĩnh vực có sự cạnh tranh khốc liệt, nhưng sự cạnh tranh này chứng tỏ sức hấp dẫn của thị trường và tiềm năng của thị trường. Bộ Công thương dự báo, tốc độ tăng trưởng doanh thu thương mại điện tử trong quý IV là 20%, quy mô thị trường thương mại điện tử bán lẻ năm 2020 ước đạt 12 tỷ USD.

Trao đổi với Doanh Nhân Trẻ Việt Nam, ông Ngô Hoàng Gia Khánh, Phó Tổng giám đốc Tiki Việt Nam cho biết, giai đoạn đầu tiên của thương mại điện tử, khách hàng quan tâm đến giá cả sản phẩm. Tuy nhiên đến giai đoạn hiện nay, khách hàng quan tâm nhiều hơn đến trải nghiệm dịch vụ như thời gian giao hàng có nhanh không, hàng đảm bảo chính hãng không hay dịch vụ hậu mãi tốt không.

Tuy nhiên hiện nay, hạ tầng logistics ở Việt Nam vẫn còn yếu kém. Điều này khiến chi phí logistics trên mỗi sản phẩm khá cao. Theo thống kê của công ty nghiên cứu Armstrong & Associates (Hoa Kỳ), chi phí dịch vụ logistics tại Việt Nam tương đương 20,9% GDP (trong khi mức bình quân toàn cầu là 14%). Chi phí vận tải ở Việt Nam hiện cũng quá cao, tương đương 30 – 40% giá thành sản phẩm, trong khi tỷ lệ này chỉ khoảng 15% ở các quốc gia khác.

Chi phí logistics cao khiến mức chiết khấu mà các nhà bán lẻ phải trả cho các sàn thương mại điện tử Việt Nam cũng cao hơn so. Điều này vô tình tạo thêm áp lực cho các sàn thương mại điện tử trong việc nỗ lực giảm chi phí này.

Ngoài ra, theo ông Ngô Hoàng Gia Khánh, thương mại điện tử ở Việt Nam hiện nay vẫn còn trở ngại về niềm tin của người tiêu dùng. Đó là lý do doanh số bán lẻ thương mại điện tử B2C của Việt Nam trong năm 2019 đạt 10,08 tỷ USD, chỉ chiếm 4,9% tổng mức bán lẻ hàng hóa và dịch vụ tiêu dùng cả nước (theo Sách trắng Thương mại Việt Nam 2020)

Nguyên nhân một phần do vấn nạn hàng giả, hàng nhái vẫn còn rất nhức nhối. Một phần do người tiêu dùng còn lo ngại về việc thanh toán trực tuyến, hầu hết đều chọn phương án thanh toán COD (giao hàng thu tiền hộ), khiến chi phí sản phẩm tăng thêm, gây ảnh hưởng tới sức cạnh tranh của hàng hóa trên sàn thương mại điện tử.

Ông Vũ Đức Thịnh, Tổng Giám đốc Lazada Logistics Việt Nam cho biết, mục tiêu của các sàn thương mại điện tử là thu hút nhiều nhà bán hàng, phát triển hệ sinh thái thương mại điện tử, thúc đẩy thị trường phát triển bền vững chứ không chỉ là thu phí các nhà bán lẻ.

“Các chi phí logistics, thanh toán, thu tiền hộ… mà các sàn đang tính cho các nhà bán hàng đều dựa trên chi phí phát sinh thực tế mà các sàn phải chịu. Thậm chí trong rất nhiều trường hợp, các sàn phải bù lỗ các phần chi phí đó. Đó là lý do tại sao sau mỗi kì báo cáo tài chính, các sàn thương mại điện tử đều báo lỗ rất lớn”, ông Thịnh cho hay.

Để bứt tốc trên đường đua, các sàn thương mại điện tử hiện nay đều “đốt” rất nhiều tiền nhằm xây dựng công nghệ và cơ sở hạ tầng logistics hiện đại.

Dù chịu lỗ lên đến 1.901 tỷ đồng, Shopee vẫn đổ vốn cho công nghệ để ra mắt tính năng Shopee Live, đồng thời kết hợp cùng nhiều tên tuổi lớn trong và ngoài nước để thực hiện các chiến dịch truyền thông, hợp tác với các đơn vị giao hàng nhanh để cải tiến dịch vụ.

Tiki xây dựng một đơn vị trực thuộc là TikiNow Smart Logistics, ứng dụng công nghệ hiện đại vào việc cải tiến chuỗi cung ứng để giảm chi phí vận hành khi sử dụng dịch vụ logistics xuống dưới 10%, tương đương với tiêu chuẩn logistics khu vực.

Lazada cũng chú trọng đầu tư mạng lưới logistics hiện đại, tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI) để đảm bảo thời gian giao vận nhanh nhất với chi phí thấp nhất. Đồng thời, Lazada kết hợp với các ví điện tử để khuyến khích khách hàng thanh toán trước.

“Việc ứng dụng công nghệ và đầu tư logistics cần tầm nhìn dài hạn và phải chấp nhận đầu tư, tránh tình trạng hàng hóa bị thất lạc, thiếu kiểm soát, hay nhân viên ném, vứt hàng hóa. Các nhà bán lẻ khi đến với sàn cũng không phải lo nghĩ vấn đề phát sinh về công nghệ, logistics mà chỉ tập trung vào việc bán được nhiều hàng hóa hơn”, ông Vũ Đức Thịnh chia sẻ.