Trong một thời gian dài hàng thập kỷ, hạt cà phê Robusta đã bị khinh thường bởi các hãng cà phê Mỹ. Mặc dù rẻ hơn rất nhiều so với giống Arabica, Robusta có một vị đắng hay bị gọi một cách chế giễu là "như cao su cháy". 

Cũng không khó hiểu khi hãng cà phê cao cấp Peet’s Coffee có hẳn một ghi chú rõ trên trang web của họ, nhấn mạnh: Robusta “chưa bao giờ có mặt trên menu”.

Dunkin (chuỗi nhà hàng ăn sáng) cũng không bao giờ phục vụ Robusta tại Mỹ và tại các cửa hàng trên toàn thế giới.

Starbucks nói loại hạt Robusta có một hương vị ít tinh tế hơn và là lý do họ sẽ “không bao giờ sử dụng nó”. 

Thị hiếu này khác biệt với thị trường Việt Nam, vốn đã luôn thưởng thức loại hạt Robusta sản xuất trong nước.

Hạt cà phê Robusta Việt cũng là một trong những sản phẩm xuất khẩu chủ đạo ra thị trường quốc tế, nhưng để trở thành nguyên liệu sản xuất cà phê hoà tan.

Lội ngược dòng

Một thế hệ trẻ những người đam mê cà phê đang muốn thay đổi điều đó. Họ cho rằng đã đến lúc Robusta đạt được đẳng cấp xứng đáng của nó. Nhưng giới phê bình cà phê vẫn rất ngờ vực.

Nguyen Coffee Supply, một công ty nhập khẩu cà phê từ Việt Nam có trụ sở tại Brookly (New York, Mỹ), đang phân phối hạt cà phê Robusta và cà phê lon cho các cửa hiệu tại Mỹ cũng như bán qua mạng Internet.

Năm 2022, hãng này đã khởi xướng một chiến dịch mang tên Robusta Pledge (Cam kết Robusta), kêu gọi các hãng cà phê từ bỏ suy nghĩ Arabica là vượt trội hơn, và làm quen với việc đưa Robusta vào các hỗn hợp cà phê.

Nếu Robusta có thể được trồng với mức độ chăm sóc của Arabica, chất lượng sẽ tăng hơn rất nhiều.

Đã có hơn 100 người đam mê cà phê và các nhà pha chế chuyên nghiệp tham gia chiến dịch của Nguyen Coffee, trong đó có những tên tuổi gạo cội như James Freeman, nhà sáng lập hãng cà phê cao cấp Blue Bottle Coffee.

Bắt đầu từ tháng 1/2023, Blue Bottle đã bắt đầu đưa một loại cà phê phối trộn Robusta vào menu của họ. Hãng này mô tả loại cà phê Robusta của họ có vị đắng sô cô la, một nốt hương giữa có vị quả mâm xôi, và nốt hương cuối như rượu Scotch.

Đó là cách mô tả cầu kỳ trong “ngôn ngữ cà phê” cho hương vị của Robusta.

Loại hạt này có vị đắng đậm, thoảng mùi đất và thường bị chê là dở bởi giới sành cà phê. Khác với Robusta, Arabica là loại cà phê có vị chua ngọt, hậu vị trái cây. Arabica được trồng chủ yếu ở các vùng cao nguyên Nam Mỹ, trong khi Robusta lại được trồng ở những vùng có độ cao thấp hơn tại các nước châu Á, trong đó có Việt Nam. 

Robusta có nhiều lợi thế so với Arabica, đặc biệt là ở khả năng cho ra năng suất cao hơn và có thể chống chọi sâu bệnh tốt hơn. Nhưng ngược lại, vì Robusta được xem là loại nông sản có lời thấp, người trồng lại không bỏ mấy công sức để nâng cao chất lượng cây trồng.

Những người ủng hộ cho Robusta lập luận rằng nếu Robusta có thể được trồng với mức độ chăm sóc của Arabica, chất lượng sẽ tăng hơn rất nhiều. Họ mô tả cà phê Robusta cao cấp có hương vị đậm đặc và nồng hậu, không có vị đắng như cao su cháy của loại cà phê Robusta rẻ tiền.

Và dù là Robusta cao cấp, loại hạt này vẫn rẻ hơn một nửa so với Arabica. 

Hạt cà phê Robusta Việt là một trong những sản phẩm xuất khẩu chủ đạo ra thị trường quốc tế.