Còn nhiều điểm nghẽn

Trong khuôn khổ triển lãm Công nghệ Smart City Asia 2023 Be Smart Be Connected tổ chức tại Trung tâm triển lãm SECC, Thành phố Hồ Chí Minh từ ngày 13 – 15/4/2023 đã diễn ra nhiều Hội thảo chuyên đề về Chuyển đổi số. Nhiều chuyên gia đã đánh giá lạc quan về sự tăng trưởng giá trị sản xuất của ngành công nghiệp số Việt Nam. Theo báo cáo, Chuyển đổi số của Việt Nam năm 2020 đạt 106 tỷ USD và mỗi năm tăng bình quân 32,9% so với năm trước, trong đó số tiền đầu tư vào chuyển đổi số của các doanh nghiệp tăng đáng kể và hiệu quả trong quản lý điều hành, cũng như năng suất lao động tăng lên rõ rệt. Tuy nhiên, bên cạnh những thành tựu đã đạt được, quá trình tổ chức thực hiện cũng bộc lộ nhiều khó khăn vướng mắc mà việc khai thông, tháo gỡ không phải một sớm, một chiều. Ông Vũ Anh Tuấn, Tổng thư ký Hội tin học Thành phố Hồ Chí Minh cho biết: “Xu hướng chuyển đổi số trên toàn thế giới cũng như các nước trong khu vực có tác động mạnh mẽ đến Việt Nam và tạo ra một đông lực mới. Tuy nhiên, thời gian đầu chúng ta gặp nhiều khó khăn lúng túng, không biết bắt đầu từ đâu, làm như thế nào? Thậm chí có doanh nghiệp háo hức đi mua phần mềm của nước ngoài rất nhiều tiền nhưng không thể vận hành được.

Một đại biểu khác đến từ Đà Nẵng cho biết: “Chúng tôi đã từng mua phần mềm từ một Công ty giải pháp công nghệ nước ngoài, thông qua một đầu mối đại diện tại Việt Nam, lúc đầu mọi thứ vận hành tốt, nhưng sau một thời gian hết bảo hành, gặp trục trặc lại không liên lạc được với nhà cung cấp…”

Bên lề Hội thảo, Chuyên gia Hoàng Văn Ngọc – Chủ tịch sáng lập KTSVN Group cho biết: “Doanh nghiệp công nghệ số Việt Nam phải làm vì danh dự, vì đam mê nhưng khi dấn thân mới biết đầy gian khổ, nhưng không làm thì tuột mất cơ hội. Nếu nhìn từ cơ hội chúng ta hình dung như được thưởng chiếc ô tô, rất hào hứng nhưng lại không có ai biết lái, bởi trước đó chưa nghĩ đến việc cử người đi  học lái xe. Vì thế khi hỗ trợ các địa phương, các doanh nghiệp chuyển đổi số chúng tôi phải làm quá nhiều phần việc, từ khai thông nhận thức, khảo sát nhu cầu thực tế đến xây dựng phần mềm, chuyển giao công nghệ và cả đào tạo nhân lực phục vụ việc vận hành quản lý dữ liêuh, tích hợp hệ thống…”.

Một số công ty khác như Azitech, vừa nghiên cứu phát triển phần mềm, vừa hợp tác với các đối tác nước ngoài đã có bề dày kinh nghiệm để có thêm nhiều sản phẩm đa dạng, phong phú đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của các doanh nghiệp, nhưng khi chuyển giao, vận hành vẫn phải mất thời gian quá nhiều cho công tác đào tạo nhân lực.

Ông Vũ Anh Tuấn cho biết thêm: “Hiện nay các trường đại học, cao đẳng đã quan tâm công tác đào tạo nhân lực số, bằng chứng là các khoa Công nghệ thông tin rất đông học sinh theo học, thậm chí bằng các khoa khác cộng lại. Tuy nhiên, so với nhu cầu thực tế chưa bao giờ là đủ, hơn nữa quy chuẩn đào tạo chưa thống nhất, giáo trình đào tạo chưa theo kịp với tốc độ phát triển của công nghệ”. 

Tiên phong khai thông điểm nghẽn

Khác với nhiều doanh nghiệp công nghệ số đang tập trung tư vấn, cung cấp giải pháp chuyển đổi số, Công ty Tư vấn & Giải pháp VNS (Vietnam Start-up) lại nhảy vào một lĩnh vực đầy mạo hiểm, khó khăn và chưa mang lại lợi nhuận, đó là: Đào tạo nhân lực số. Nói về vấn đề này Chuyên gia Lê Vũ Hoàng Lân – Nhà sáng lập VNS cho biết: “Chúng tôi xác định yếu tố con người là quan trọng, có tính chất quyết định để thực hiện thành công chương trình mục tiêu của Chính phủ về Chuyển đổi số. Thực tế, khi theo dõi quá trình chuyển đổi số của nhiều địa phương, doanh nghiệp chúng tôi nhận thấy “điểm nghẽn” nằm ở nhân lực số. Bằng kinh nghiệm của mình và sự hợp sức của nhiều chuyên gia giỏi đã có quá trình làm việc cho các công ty đa quốc gia tham gia công tác đào tạo vừa trang bị những kinh nghiệm thực tiễn, trao đổi tháo gỡ những vấn đề vướng mắc vừa thúc đẩy tinh thần khởi nghiệp cho giới trẻ, nhằm góp phần khai thông điểm nghẽn về thiếu hụt nhân lực số trước mắt cũng như lâu dài. Mặc dù chưa mang lại lợi nhuận nhưng chúng tôi nhận thấy đang đi đúng hướng và mang lại nhiều thành công trong tương lai”.

Khi được hỏi về đối tượng đào tạo, quy mô đào tạo, Ông Lê Vũ Hoàng Lân cho biết thêm: “VNS đào tạo cả online, cả ofline cho tất cả những ai quan tâm, nhưng đối tượng mà chúng tôi tập trung nhất đó là Gen Z nhằm đảm bảo cho công cuộc chuyển đổi số thành công và phát triển bền vững”.

Tại sao là Gen Z?

Ông Lê Như Hùng – Chủ tịch Hội khoa học phát triển nguồn nhân lực, nhân tài TP.Hồ Chí Minh nói rằng: “Dư địa cho lĩnh vực công nghệ số ở Việt Nam còn rất lớn, đó chính là cơ hội nghề nghiệp và phát huy tài năng của giới trẻ hiện đang học tập trong các trường đại học, cao đẳng”.

Là người đứng đầu một doanh nghiệp tư vấn khởi nghiệp/kinh doanh và đào tạo nhân lực số VNS, ông Lê Vũ Hoàng Lân đưa ra những phân tích cụ thể hơn: “Thế hệ để tạo nên một cuộc cách mạng về công nghệ số, tạo ra sự đột phá về giá trị từ nền tảng số phải là Gen Z (thế hệ sinh 1997 - 2010). Bởi vì Gen Y hay nói cách khác là thế hệ sinh ra từ 1981 - 1996, bây giờ nhiều người đã trở thành những thủ lĩnh trên thương trường, trong số đó có cả những thủ lĩnh về công nghệ số. Tuy nhiên, thời điểm họ khởi nghiệp công nghệ số chưa phải là xu hướng tất yếu, nên bây giờ nhiều người còn loay hoay chuyển đổi số, hay nói cách khác là tái khởi nghiệp để bắt nhịp được cuộc cách mạng số. Do đó, cuộc cách mạng số là cơ hội, là sứ mệnh lịch sử được trao cho Gen Z”.

Chọn Gen Z là đối tượng để đào tạo nhân lực số, thời gian qua VNS đã phối hợp với một số trường đại học để tổ chức các buổi Workshop thu hút sự quan tâm của đông đảo sinh viên tham gia. Sinh viên Lê Thị Thu, Đại học HUTECH cho biết: “Tham dự chương trình đào tạo do VNS phối hợp với khoa Maketing của trường tổ chức chúng em thấy dễ hiểu, rất thực tiễn và lý thú. Nhất là những kinh nghiệm thực tiễn, những va vấp cũng như những thành công mà các chuyên gia chia sẻ là bài học quý báu cho chúng em sau này”.

Không những các em sinh viên thế hệ Gen Z đang khao khát thể hiện mình, mà trong các chương trình đào tạo trực tuyến miễn phí cũng có nhiều anh chị em doanh nhân theo dõi và nêu ý kiến tranh luận, vì thế chương trình đào tạo thông qua Zoom hàng tuần của VNS đang dần trở thành một diễn đàn sôi nổi và cuốn hút.

Bên cạnh đó VNS cũng đã bắt đầu khóa đào tạo đầu tiên với những chuyên gia uy tín được quy tụ từ các chương trình chuyển đổi số, tư vấn phát triển doanh nghiệp cửa Bộ kế hoạch và đầu tư. Hứa hẹn sẽ cung cấp cho xã hội những công dân số ưu tú, với đầy đủ tư duy và kỹ năng trong thời đại hiện đại hóa của đất nước.