Vào khoảng 10h10 ngày 19/10/2026, trong tiết học Toán tại lớp 12D5 của Trường THPT Mạc Đĩnh Chi (Hà Nội). Nam sinh V. cùng một số bạn không làm bài tập về nhà nên bị cô giáo chủ nhiệm kiêm giáo viên bộ môn Toán là Lê Thị Hòa phạt đứng trên bục giảng. Do bực tức, V. đã tiến đến đánh cô Hòa khi cô đang quay lưng. Hậu quả: Cô Hòa bị gãy mũi phải, được đưa đi cấp cứu tại Bệnh viện Lạc Việt (Phú Thọ). Cơ quan chức năng sau đó đã khởi tố vụ án, khởi tố bị can đối với nam sinh này.

Sau khi sự việc xảy ra, số đông lên án và đòi trừng trị thích đáng em học sinh kia theo đúng quy định pháp luật để răn đe và bảo vệ kỷ cương học đường. Số ít hơn cho rằng học sinh còn trẻ, tính tình bồng bột, cần được nhẹ tay. Đặc biệt, có người đã viết thư tha thiết kêu gọi cô Hòa mở lượng từ bi, viết đơn bãi nại cho em học sinh kia.

Quan điểm chung của các chuyên gia giáo dục và tâm lý là phản đối việc dùng sự "vị tha cảm tính" để dung túng cho các hành vi bạo lực nghiêm trọng, đồng thời nhấn mạnh việc thượng tôn pháp luật và sự cần thiết lấp đầy các khoảng trống trong giáo dục hành vi, cảm xúc cho thanh thiếu niên.

Riêng hiện tượng "kêu gọi bãi nại" được các chuyên gia mổ xẻ dưới góc độ giáo dục và tâm lý xã hội, có điểm chung là: Tách biệt rõ ràng giữa "Kỷ luật giáo dục" và "Trách nhiệm pháp lý".

Nói khách khác là theo chuyên gia: Nhân danh lòng tốt để dung túng cho hành vi trên là một sự lệch lạc về nhận thức. Nó vô tình đặt áp lực tâm lý lên người bị hại và làm giảm tính răn đe của luật pháp. Mặc dù sự việc xảy ra trong nhà trường nhưng khi đã cấu thành tội phạm thì việc cơ quan công an khởi tố là cần thiết để duy trì kỷ cương xã hội (PGS.TS. Trần Thành Nam nêu quan điểm).

Phụ huynh thủ vai gì trong vở “bi kịch” này?

Thực trạng thầy cô giáo trở thành nạn nhân của bạo lực học đường không còn là hiện tượng hy hữu. Bởi nó đã từng xảy ra rất nhiều lần với nhiều mức độ khác nhau. Đỉnh điểm là vụ “phụ huynh bắt cô giáo quỳ gối” ở Long An làm dậy sóng dư luận trong một thời gian dài.

Mỗi khi sự việc xảy ra, các nghiên cứu xã hội học liền làm nhiệm rung lên hồi chuông, chỉ ra nguyên nhân, hệ lụy và “hiến kế” khắc phục. Những kết quả nghiên cứu hầu như không có gì mới. Và sự kết hợp ba bên gia đình, nhà trường và xã hội luôn được nhấn mạnh như một giải pháp tối ưu.

Trong đó, phụ huynh đóng vai trò chủ đạo và cực kỳ quan trọng trong việc hình thành và phát triển nhân cách của trẻ. Một “nguyên lý” rất cũ xưa nhưng mỗi khi có “vụ việc” xảy ra liên quan đến thanh thiếu niên ai cũng đem ra mổ xẻ. Bởi cho dù xã hội có thay đổi, có phát triển đến đâu thì với con người – nhất là người Việt - gia đình vẫn là nền tảng và cha mẹ vẫn là người có ảnh hưởng gần gũi nhất, là tấm gương phản chiếu để con cái nhìn vào đó mà soi rọi bản thân.

Và lần này cũng vậy. Việc giáo dục con cái giữ gìn truyền thống “tôn sư trọng đạo”, “uống nước nhớ nguồn”, không thể có ai, có sách vở nào dạy hiệu quả hơn  “dụng cụ trực quan” bố mẹ.  

Cho dù bạn là ai, làm nghề gì, đảm nhận chức danh nào trong xã hội thì phần đông chúng ta cũng là bố mẹ của một đứa trẻ đi học. Thay vì lý luận dài dòng, thử làm một bài test nho nhỏ xem bản thân bạn có bao nhiêu phần trăm suy nghĩ và hành động dưới đây:

Có khi nào bạn có suy nghĩ thầy cô giáo dạy học, phụ huynh trả tiền là một sự trao đổi “sòng phẳng”. Có khi nào bạn thấy “hả hê” vì phụ huynh ngày nay được tiếp thêm “sức mạnh” bởi mạng xã hội, camera và các quy định giới hạn quyền của thầy cô giáo đối với học sinh không? (theo Thông tư 19/2025 của Bộ chẳng hạn).

Có khi nào trước mặt con em mình, bạn có lời lẽ, thái độ không tôn trọng thầy cô giáo, thậm chí còn “đứng về phe” con mình chống đối lại thầy cô của chúng? 

Bạn có con em đi nhà trẻ, mẫu giáo, có khi nào phát hiện con em mình có vết trầy xước trên người, bạn hét tướng ầm ĩ lên trong lớp học, trước mặt các bé? Thậm chí “đi thưa” ban giám hiệu?

Hoặc đã có khi nào bạn dựa vào mối quan hệ “thân thiết” với thầy cô giáo hoặc dựa vào “chỗ đứng” của bạn trong xã hội, để nói với con mình những câu đại loại như: “Để mai tao vô nói bả một tiếng là xong”, hay kiểu: “Ổng mà còn làm vậy nữa, mày coi tao “xử đẹp” ổng nè”…

Biết rằng, hệ lụy là đến từ nhiều phía nhưng trên con đường đi tìm kiếm, khôi phục lại giá trị thiêng liêng của sự “tôn sư trọng đạo”, góp phần hoàn thiện nhân cách cho trẻ thì vai trò, trách nhiệm của phụ huynh là tối quan trọng.

Là cha mẹ, đừng vì “yêu con” mà đẩy con mình vào đường sai trái, đừng biến chúng trở thành người vô ơn, vô tâm. Đừng đặt chúng ta vào tình thế quá muộn màng để hối tiếc.