Tại buổi họp báo Chính phủ thường kỳ tháng 5/2023, chiều 3/6, liên quan đến vấn đề thiếu điện cũng như giải pháp trong thời gian tới, Thứ tưởng Bộ Công thương Đỗ Thắng Hải, cho biết trong 4 tháng đầu năm tình hình cung cấp điện ổn định. Tuy nhiên, từ đầu tháng 5 đến nay, tình trạng nắng nóng kỷ lục đã xảy ra tại nhiều địa phương trên cả nước và diễn biến khó lường, dự kiến còn có thể tiếp tục kéo dài đến sang tháng 6. Tình trạng này đã làm tăng nhu cầu tiêu thu điện sinh hoạt, trong khi đó lưu lượng nước về các hồ thủy điện lại rất thấp, đặc biệt là tại các hồ thủy điện miền Bắc, gây ảnh hưởng lớn đến cung ứng điện trong mùa khô năm 2023, nhất là trong thời gian đến cuối tháng 5 khi nguồn than nhập khẩu về chậm hơn nhu cầu.

Ngay từ đầu năm 2023, nhận định tình hình khó khăn trong cung ứng điện năm 2023, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, Bộ Công Thương đã chỉ đạo EVN, PVN, TKV và các đơn vị có liên quan chủ động theo dõi sát tình hình diễn biến thời tiết, bảo đảm nguồn cung nhiên liệu cho phát điện, đẩy nhanh tiến độ xây dựng, nâng cấp, sửa chữa các công trình nguồn và lưới điện.

Để ứng phó với tình hình khó khăn trong cung cấp điện thời gian cao điểm nắng nóng năm 2023, Chính phủ, trực tiếp Thủ tướng Chính phủ đã chỉ đạo các Bộ, ngành và các đơn vị liên quan khẩn trương, quyết liệt thực hiện các giải pháp cần thiết để bảo đảm cung ứng đủ điện;

Cung cấp đầy đủ than cho các nhà máy nhiệt điện sử dụng than trong nước; cân đối đủ khí, dầu cho các nhà máy điện. Các nhà máy điện sử dụng than nhập khẩu triển khai các giải pháp phù hợp, kể cả giải pháp vay, mượn, mua, ứng trước… than chưa dùng đến của các nhà máy điện khác để phát điện; thực hiện các giải pháp phù hợp để khai thác hiệu quả nhất các nguồn thuỷ điện vì lợi ích tổng thể quốc gia; khẩn trương hoàn tất đàm phán với chủ đầu tư các dự án điện gió, điện mặt trời đã hoàn thành đầu tư xây dựng, đủ điều kiện theo quy định để có thể phát điện ngay lên hệ thống điện quốc gia; tăng cường công tác tiết kiệm điện...

Ông Hải cho biết, thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, Bộ Công Thương đã triển khai ngay lập tức các giải pháp nhằm đảm bảo cung cấp điện, chỉ đạo các đơn vị thực hiện các giải quyết liệt, khẩn trương nhằm ứng phó, đảm bảo cung cấp điện trong các tháng cao điểm nắng nóng.

Bộ Công Thương cũng đã chỉ đạo các đơn vị điện lực tập trung thực hiệu quả  bảo đảm cung ứng điện mùa khô năm 2023; rà soát công tác vận hành hệ thống điện, chỉ đạo các đơn vị phát điện chuẩn bị nhiên liệu sẵn sàng phục vụ cho phát điện, thành lập, tăng cường các bộ phận trực ca và ứng trực hỗ trợ công tác vận hành, thực hành tiết kiệm điện ngày trong các đơn vị nội bộ, đảm bảo an toàn lưới điện truyền tải, lưới điện phân phối đảm bảo cho vận hành an toàn, hiệu quả, khẩn trương khắc phục những sự cố, tồn tại để đưa vào vận hành các nhà máy điện phục vụ cho cung cấp điện.

Tăng sản lượng than cho cấp điện, điều tiết việc cung cấp than để tăng lượng than cho phát điện khoảng 300.000 tấn cho tháng 5 và khoảng 100.000 tấn cho mỗi tháng tiếp theo (tháng 6, tháng 7); tăng 18% lượng khí cấp khu vực Đông Nam Bộ và 8% lượng khí cấp khu vực Tây Nam Bộ cho sản xuất điện.

Về các nhà máy điện năng lượng tái tạo chuyển tiếp: Tính đến 17h30 ngày 31/5/2023, có 7 dự án với tổng công suất 430,22 MW đã chính thức được phát điện thương mại lên lưới. Ngoài ra, có 40 dự án đã được Bộ Công Thương phê duyệt giá tạm.

Có 59/85 dự án với tổng công suất 3.389,811 MW đã gửi hồ sơ cho Công ty Mua bán điện để đàm phán giá điện, hợp đồng mua bán điện; trong đó có 50 dự án (tổng công suất 2.751,611 MW) đã đề nghị giá tạm bằng 50% giá trần của khung giá (theo Quyết định số 21/QĐ-BCT ngày 07/01/2023 của Bộ Công Thương). EVN và chủ đầu tư đã hoàn thành đàm phán giá và ký tắt hợp đồng PPA với 46/50 dự án.

Tuy nhiên, vẫn có 26 nhà máy điện chuyển tiếp (công suất khoảng 1,346 MW) chưa gửi hồ sơ đến EVN để đàm phán giá điện.

"Trong thời gian tới, với quy mô tổng công suất đặt đạt 81.504 MW, trong khi nhu cầu phụ tải cao nhất là hơn 44.000 MW, nếu đảm bảo các tổ máy không gặp sự cố, vận hành tin cậy, nhiên liệu đủ, điều tiết nước các hồ hợp lý, chúng ta có thể khắc phục vấn đề thiếu điện và đảm bảo điện cho đời sống người dân và sản xuất của doanh nghiệp", ông Hải nói.

Đối với việc giải quyết đối với các dự án điện gió, điện mặt trời không nằm trong quy hoạch, tới đây, ngày 15/5/2023, Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt Quyết định số 500/QĐ-TTg Quy hoạch điện VIII, trong đó chỉ nêu tổng công suất các nguồn điện gió, điện mặt trời dự kiến phát triển đến năm 2030, không có tên dự án cụ thể. Trong đó, điện gió, điện gió ngoài khơi, điện mặt trời… cũng đã nêu rất rõ, cụ thể từng chỉ số.

Đối với các dự án không nằm trong quy hoạch, đại diện Bộ Công Thương khẳng định, hiện nay Bộ Công Thương đã có những văn bản, những hướng dẫn để giải quyết vấn đề này. Căn cứ quy định tại Luật điện lực và Luật giá, Bộ Công Thương đã ban hành Thông tư số 15/2022/TT-BCT và Quyết định số 21/QĐ-BCT làm cơ sở cho EVN và các dự án chuyển tiếp thỏa thuận giá điện đảm bảo không vượt quá khung giá phát điện do Bộ Công Thương ban hành. Ngoài ra, Bộ Công Thương cũng đã ban hành 10 công văn chỉ đạo, hướng dẫn, đôn đốc EVN và các Chủ đầu tư khẩn trương đàm phán thống nhất giá điện đảm bảo nguyên tắc giá điện với lợi nhuận hợp lý, các dự án tuân thủ quy định pháp luật và không vượt quá khung giá phát điện...