Trong chặng đường khám phá không gian của nhân loại, 20 năm nay khi làm việc trên Trạm ISS, các phi hành gia chỉ tiếp cận với những bữa ăn đông lạnh và đóng gói thường xuyên lặp đi lặp lại, được cung cấp sẵn. Chúng để càng lâu sẽ càng mất nhiều chất dinh dưỡng như vitamin C và K… Thế nên, học cách trồng các sản phẩm tươi cách trái đất hàng triệu dặm nay trở thành chìa khóa cho các sứ mệnh dài hơi hơn trong hành trình thám hiểm vũ trụ.

Giống ớt vị tiêu Hatch của Chile, từng “hạ cánh” tại Trạm vũ trụ ISS trong một sứ mệnh tiếp tế cho phi thuyền SpaceX hồi tháng 6 năm nay, đã nhanh chóng được phi hành gia Shane Kimbrough của NASA gieo trồng. Chúng được chăm sóc trong một môi trường sống thực vật tiên tiến, với  buồng sinh trưởng được trang bị hơn 180 cảm biến và đèn LED.

Chỉ sau 5 tháng phát triển, tháng 11 vừa qua, các phi hành gia NASA đã thu hoạch được những quả ớt thành phẩm đầu tiên, một trong những dạng sống mới được con người đưa ra ngoài không gian thành công, tiên phong dưới hình thức thực vật ăn được.

Thách thức cần giải quyết trong khả năng cung cấp thức ăn xanh, sạch, lành mạnh cho những chuyến phi hành thám hiểm ngoài quỹ đạo trong các nhiệm vụ tương lai như Mặt trăng, Sao Hỏa là một phần của Chương trình Artemis. Trong đó, dự án thử nghiệm Plant Habitat-04 của NASA giới hạn đối với các loại cây trồng không cần bảo quản hoặc chế biến nhiều như ớt, rau diếp, cúc ngũ sắc và củ cải… đang đạt những kết quả khiêm tốn ban đầu.

Riêng ớt là nguồn cung cấp vitamin C tuyệt vời và cũng chứa nhiều chất dinh dưỡng quan trọng khác. Nó tự thụ phấn nên càng dễ phát triển. Do chứa ít vi sinh vật, trái ớt có thể hái và ăn sống ngay không cần nấu chín mà vẫn rất an toàn. Ở ISS, loại trái gia vị này còn có thể được “canh” để tăng hoặc giảm độ cay tùy vào việc điều tiết lượng nước chúng nhận được và gia giảm điều kiện không trọng lực chung quanh.

Sau khi thu hoạch, một số trái sẽ được gửi về Trái đất để phân tích, trong khi các cây tiếp tục phát triển trên trạm vũ trụ. Phi hành đoàn của Tàu Crew-3 (SpaceX) sẽ tiến hành hái ớt lần hai sau khi họ lên tới trạm này đợt tới. Việc trồng các loại cây như ớt không chỉ có lợi cho sức khỏe thể chất của các phi hành gia mà còn giúp họ ổn định tâm lý trong các chuyến hành trình dài ngày đơn độc ngoài không gian.

Chí ít giờ đây, những phi hành gia như cô Megan McArthur cuối cùng cũng đã làm được món “bánh taco vũ trụ” ưa thích nhờ kết hợp những thứ thực phẩm đóng hộp sẵn có ở Trạm ISS như thịt bò fajita, cà chua và sốt atisô… với mẻ ớt tiêu Chilê ngoài vũ trụ đầu tiên do chính họ trồng.

Như vậy, kể từ năm 2015, giữa nhiều thử nghiệm hay, dở, các phi hành gia đã trồng thành công 10 loại cây trên Trạm ISS. Tàu thăm dò Chang’e 4 của Trung Quốc cũng từng gửi lên mặt trăng một thùng chứa hạt bông, hạt mù tạt arabidopsis, hạt khoai tây cũng như trứng ruồi giấm và nấm men, nhưng kết quả không khả quan cho lắm. Bởi chỉ có bông phát triển tốt, còn các loại thực vật khác đến nay vẫn không có thứ nào mọc được.