Đặt câu hỏi về vấn đề ngành Công thương, Đại biểu Lê Tất Hiếu - Đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh Vĩnh Phúc, cho biết Quy hoạch điện VIII ưu tiên phát triển điện mặt trời, mái nhà của người dân và mái công trình xây dựng, nhất là các khu vực có nguy cơ thiếu điện như miền Bắc và điện mặt trời tự sản, tự tiêu.

Từ nay đến năm 2030, nguồn điện này được ưu tiên phát triển không giới hạn công suất với điều kiện giá thành hợp lý và tận dụng đĩa đệm sẵn có, không phải nâng cấp. Tuy nhiên, hiện nay có rất nhiều doanh nghiệp có nhu cầu đầu tư điện mặt trời, mái nhà tự sản tự tiêu trong khu công nghiệp nhưng thực hiện được do thiếu cơ chế chính sách, hành lang pháp lý.

Dự báo mùa hè năm 2024 tiếp tục nắng nóng kéo dài và thiếu điện, Đại biểu đề nghị Bộ trưởng Bộ Công thương cho biết kế hoạch ban hành các cơ chế, chính sách để có hành lang pháp lý phát triển điện mặt trời, mái nhà?

Trả lời chất vấn đại biểu Lê Tất Hiếu, Bộ trưởng Bộ Công thương Nguyễn Hồng Diên cho biết, trong Quy hoạch điện VIII, năng lượng tái tạo chiếm tỷ lệ ở mức cao (28,5% trong cơ cấu tổng nguồn, không kể thủy điện). Đây là tỷ lệ rất lớn mà các nước phát triển, có trình độ công nghệ phát triển, đặc biệt trong lĩnh vực lưới điện thông minh và các thiết bị lưu trữ điện, giá điện ở mức cao, cũng chỉ ở ngưỡng trên dưới 20%.

"Như vậy, tỷ lệ năng lượng tái tạo 28,5% là phấn đấu cao, để đạt được mục tiêu này, ngoài nỗ lực của Việt Nam, rất cần sự hỗ trợ của quốc tế", Bộ trưởng Diên nói. 

Theo Bộ trưởng Nguyễn Hồng Diên, để phát triển nguồn năng lượng tái tạo, cần khuyến khích đầu tư điện mặt trời tự sản tự tiêu không nối lưới. Việt Nam phải tập trung nghiên cứu đầu tư lưới điện thông minh và đầu tư phát triển hệ thống lưu trữ điện. Đồng thời thúc đẩy thị trường điện trên cả 3 cấp độ: phát điện cạnh tranh, bán buôn điện cạnh tranh và bán lẻ điện cạnh tranh.

Bên cạnh đó, biểu giá bán lẻ điện cũng phải nghiên cứu để có tính linh hoạt hơn. Theo đó, điện nền gồm thuỷ điện và các loại nhiệt điện phải có biểu giá cao để bù đắp cho điện năng lượng tái tạo khi thực hiện cơ chế tự sản, tự tiêu hoặc để huy động nguồn năng lượng tái tạo mục tiêu.

Hiện Bộ Công thương đã và đang trình Chính phủ ban hành Nghị định phát triển điện mặt trời áp mái. Khi Chính phủ chính thức có chủ trương xây dựng Nghị định theo khuyến nghị của Bộ Tư pháp, thì Bộ Công thương sẽ xây dựng theo quy trình. Bộ này cũng đang trình Chính phủ cơ chế mua bán điện trực tiếp trên cơ sở Nghị quyết của Uỷ ban Thường vụ Quốc hội.

Bộ trưởng Bộ Công thương xin nghị trường thêm nửa phút để tiếp tục trình bày. Ông cho biết việc phát triển điện mặt trời áp mái không giới hạn công suất có thể thực hiện trong bối cảnh công nghệ Việt Nam phát triển trong tương lai, các nhà đầu tư về điện áp mái không được gây áp lực lên hệ thống điện chuyển tải.

“Bởi nếu không có hệ thống điện nền ổn định, chiếm tỷ trọng 80-85% thì không có quốc gia nào có thể phát triển vô hạn định năng lượng tái tạo, điện mặt trời”, Bộ trưởng Bộ Công thương nhấn mạnh.