Sáng 5/11, Bộ trưởng Bộ Nội vụ, Bộ trưởng Bộ Tài chính tiếp tục trả lời chất vấn trước Quốc hội, liên quan đến vấn đề thực hiện tự chủ ở các đơn vị sự nghiệp. Bộ trưởng Bộ Nội vụ Phạm Thị Thanh Trà cho biết, tự chủ ở các đơn vị sự nghiệp công lập là chủ trương lớn của Đảng, Nhà nước, thể hiện xuyên suốt qua nhiều nhiệm kỳ, đặc biệt là Nghị quyết Đại hội Đảng lần thứ XIII.

Thời gian qua, tự chủ về tài chính, về chi thường xuyên và chi đầu tư đã đạt 6,6%, tự chủ toàn phần đạt 18,7% trên 47.000 số các đơn vị sự nghiệp trên cả nước. Tuy nhiên nhìn tổng thể kết quả vẫn còn khiêm tốn, chưa đạt mục tiêu tinh thần Nghị quyết 19.

Nguyên nhân được Bộ trưởng chỉ ra là do chưa hoàn thiện hệ thống pháp luật về tự chủ; ảnh hưởng đại dịch; hướng dẫn của cơ quan chủ quản, cơ quan chức năng chưa thực sự quyết liệt…

Một số giải pháp được Bộ trưởng Bộ Nội vụ đưa ra để nâng cao hiệu quả công tác tự chủ đơn vị sự nghiệp trong thời gian tới như đánh giá toàn diện việc thực hiện tự chủ các đơn vị sự nghiệp để có cái nhìn tổng quát, khơi thông những bế tắc; rà soát sửa đổi các văn bản quy phạm pháp luật về vấn đề này; các bộ, ngành địa phương, các đơn vị sự nghiệp cần nêu cao tinh thần quyết tâm trong việc thực hiện tự chủ.

Cũng liên quan đến vấn đề tự chủ tại đơn vị sự nghiệp công lập, Bộ trưởng Bộ Tài chính Hồ Đức Phớc cho biết, Chính phủ đã ban hành Nghị định 60/2021/NĐ-CP trong đó xác định là tự chủ một phần hoặc là tự chủ toàn diện, nhằm hoàn thiện các danh mục tự chủ, xác định được các nguồn ngân sách nhà nước và các nguồn khác phục vụ cho các đơn vị sự nghiệp công lập được tự chủ và chủ động.

Về nguyên tắc, đối với các dịch vụ thiết yếu, Nhà nước đảm bảo về mặt kinh phí. Đối với các dịch vụ cơ bản thì Nhà nước hỗ trợ kinh phí. Đối với dịch vụ đặc thù của một số ngành, lĩnh vực thì thực hiện theo cơ chế đặt hàng hoặc đấu thầu để tạo điều kiện cho các đơn vị ngoài công lập tham gia. Cùng với việc thực hiện tự chủ tài chính đối với các đơn vị sự nghiệp công lập cũng tiến hành hoàn thiện một số chính sách như chính sách đất đai hay về đấu thầu.

Tuy nhiên, thực tế thời gian qua, một số đơn vị thực hiện thí điểm tự chủ tài chính toàn phần như Bệnh viện Bạch Mai, Bệnh viện K hay Bệnh viện Việt Đức, việc huy động nguồn lực xã hội còn gặp khó khăn.

Cụ thể như nguồn thu, liên doanh, liên kết cũng khó khăn… dẫn đến các đơn vị xin thôi không thực hiện tự chủ toàn phần mà xin thực hiện tử chủ một phần. Tức sẽ tự chủ phần chi thường xuyên; còn chi đầu tư, ví dụ như mua sắm máy móc, thiết bị, xây dựng cơ sở mới... thì ngân sách nhà nước phải đảm bảo.

Bộ trưởng Bộ Tài chính cho rằng việc tự chủ một phần là hợp lý, miễn sao phục vụ cho người dân tốt nhất và đơn vị ngày càng phát triển.

“Từ tự chủ chi thường xuyên sẽ tiến tới khi có nguồn thu ổn định và phát triển thì tự chủ toàn bộ. Có như vậy chất lượng dịch vụ mới ngày một tăng lên và phục vụ người dân ngày một tốt hơn”, Bộ trưởng Hồ Đức Phớc nhấn mạnh.