Cảnh mà khán thính giả sẽ thấy ở nhà mình qua màn hình điện thoại, máy tính hay TV là giọng ca Nubiya Brandon đang đứng trước một quầy rượu chạm vàng, mặc chiếc áo choàng sa tanh trắng đính ngọc trai, lắc lư theo nhịp điệu nhẹ nhàng du dương. Bước về phía ánh đèn, cô chậm rãi rảo quanh sân khấu, cất lên giai điệu calypso tươi vui và thi thoảng mỉm cười với ban nhạc phía sau.

Thực ra, buổi biểu diễn của Brandon đã được ghi hình và phát sóng theo định dạng công nghệ thực tế ảo tăng cường từ Nhà hát Quốc gia ở London, còn cô – có thể đang “diễn” trong một nhà bếp - chỉ là một hình đại diện ba chiều hiển thị kỳ ảo trên màn hình smartphone cá nhân của khán giả tại gia. 

Thông qua “phép màu” của công nghệ với hiệu ứng phủ hình ảnh kỹ thuật số lên bất kỳ thứ gì mà camera điện thoại hướng vào, Brandon dường như đang hát và nhảy thật sung trên sàn của mặt bàn. Sau khi cúi đầu chào khán giả, hình ảnh cô nàng bốc hơi, cả dàn nhạc biến mất, chỉ còn lại nguyên trạng một bồn rửa chén đầy nước!

Thành công của các sản phẩm rạp hát kỹ thuật số dạng này là một trong những hiệu ứng bất ngờ của đại dịch. Khán thính giả sẵn sàng thử và trải nghiệm chúng, và các công ty giải trí xem chừng đã tìm ra dạng người hâm mộ mới cách xa hàng nghìn dặm. Thực tế tăng cường A.R và thực tế ảo V.R đã và đang thay đổi trò chơi, âm nhạc, nghệ thuật và nay là giải trí rạp hát.

Dạng nhà hát ảo để cô nàng Nubiya Brandon trình diễn kể trên được gọi là “All Kinds of Limbo” do ê-kíp của đạo diễn Toby Coffey khởi xướng cho Nhà hát Quốc gia. Vào năm 2016, anh đã thành lập chương trình khởi nghiệp này tại một không gian studio khiêm tốn, chật chội với vô số thiết bị kỹ thuật. Ý đồ của cả nhóm là thử nghiệm xem mô hình rạp hát trực tiếp và các công nghệ mới có thể tương tác và giao nhau ra sao.

“All Kinds of Limbo” chính thức ra đời vào năm 2019 sau thành công với “Small Island”, một vở nhạc kịch nói về cuộc di cư của người Jamaica đến Anh sau chiến tranh. Còn "Fabulous Wonderland", sản phẩm đầu tay của studio, là một video do Damon Albarn sáng tác nhạc và Moira Buffini viết lời. Kể từ đó, nhóm đã làm nhiều phim 360 độ về các chương trình trực tiếp, trong đó khán giả tương tác với diễn viên khi đeo V.R. tai nghe.

Ê-kíp đã giao cho giọng ca Brandon và nhà soạn nhạc Raffy Bushman tạo ra một chuỗi bài hát dài 10 phút đáp ứng một cách tự do các chủ đề của những vở kịch. Coffey nhìn nhận, những người từng là “thổ công” của các rạp hát, như đạo diễn, nhà thiết kế sân khấu hoặc biên đạo múa, rất dễ dàng quen với cách làm việc và bị cuốn hút một cách tự nhiên vào bối cảnh môi trường giải trí V. R 3-D.

Khi đại dịch đóng cửa các địa điểm biểu diễn của Anh vào tháng 3 năm 2020, Coffey đã đẩy nhanh kế hoạch biến đứa con tinh thần của mình thành một trải nghiệm giải trí tại nhà. Để thu hút thêm, mỗi show sẽ được bán vé và phát sóng trực tiếp, mặc dù chương trình đã được ghi hình. “All Kinds of Limbo” ra đời cho khán thính giả cảm giác tiếp cận một loại hình nghệ thuật mới, như ly cocktail ngọt ngào của các chất liệu gồm video ca nhạc, trò chơi điện tử cộng chương trình tạp kỹ trực tiếp.

Trong vài năm qua, sân khấu kịch ở Anh đã trở thành nơi thử nghiệm loại hình nghệ thuật mới thời 4.0 này với sự đóng góp của nhiều nhóm. Có thể kể công ty Royal Shakespeare với tác phẩm kỹ thuật số “Dream”, đoàn kịch nhập vai Punchdrunk, hay Dreamthinkspeak ở Brighton với các buổi biểu diễn bằng công nghệ ghi hình chuyển động để các fan có thể xem được qua điện thoại thông minh hoặc máy tính.

Một băn khoăn được đặt ra là liệu sau khi Covid-19 được kiểm soát, các công nghệ nhập vai ấy có còn hấp dẫn và tồn tại? Bởi những dự án đầy tham vọng như vậy đòi hỏi nhiều thời gian và cực kỳ tốn kém. Chẳng hạn như “Dream” của Royal Shakespeare sẽ chẳng thể thực hiện được nếu không có khoản tài trợ khổng lồ từ quỹ của chính phủ Anh trị giá khoảng 55 triệu đô la. Còn “All Kinds of Limbo” thì lại phải dựa vào cả sự hợp tác với ông khổng lồ Microsoft để có thể tiếp tục vận hành.

Chưa hết, dẫu các dự án đã nhận được nhiều đánh giá tích cực, chúng cũng chỉ mới thu hút được một phần nhỏ trong số lượng khán giả tiềm năng. Tất cả sẽ còn phải vượt qua nhiều thử thách, nghĩa là cơ hội kiếm tiền trên quy mô lớn vẫn đang rất mỏng, ít nhất là ở thời điểm hiện tại.