Một học sinh bị điểm liệt không được xét tốt nghiệp, do đó cũng không được xét tuyển vào đại học, cao đẳng là việc từng xảy ra. Tuy nhiên, những trường hợp như vậy thường rơi vào các em học yếu môn ấy. Đặc biệt hơn, có thể em học sinh ấy đang chịu một tác động tâm lý nào đó (trong gia đình có người thân bệnh nặng, hấp hối, vừa qua đời; chán nản vì thất tình, vì bố mẹ sắp ly hôn...); hoặc sức khỏe có vấn đề (đau đầu do căng thẳng, quá trình luyện thi kéo dài; đau bụng do thống kinh…).

Nhưng vì sao việc thí sinh H.N.T. bị điểm liệt môn tiếng Anh khiến em không thể tốt nghiệp THPT, không được xét tuyển vào đại học lại khiến dư luận quan tâm, "đốt nóng" không gian mạng lên như thế?

Trước hết là vì H.N.T. được xác nhận là học sinh giỏi ba năm liền và nằm trong đội tuyển môn Vật lý của trường. Điểm thi của em lần lượt được ghi nhận như sau: Toán 8,0, Ngữ văn 7,75, Vật lý 9,5, Hóa học 9,0, Sinh học 6,75, và tiếng Anh… 0 điểm (trong khi điểm trung bình môn tiếng Anh lớp 12 của em đạt 8,6). Dựa vào những dữ kiện nêu trên, nhiều người “quả quyết” H.N.T. thừa sức đậu đại học. Tâm lý “tiếc nuối” khiến mọi người không cam tâm.

Cũng là tâm lý không cam tâm khi nguyên nhân khiến thí sinh này phải nộp giấy trắng là do em ngủ gục trong buổi thi mà không được quan tâm, xem xét và… đánh thức. Dù có nhiều ý kiến trái chiều về câu chuyện "điểm 0 môn tiếng Anh" của T., nhưng đa số đều lên án nguyên tắc cứng nhắc, sự vô cảm, vô tâm của giám thị coi thi. Nhiều tình huống được đưa ra: Lỡ em thí sinh ấy có vấn đề gì về sức khỏe - như đột quỵ chẳng hạn - thì sao?

Nhiều người “bình tĩnh” hơn thì cho rằng, khi H. xin được đánh dấu vào ô trắc nghiệm một số câu em đã làm trong bản nháp dù thời gian làm bài đã hết, vì sợ vi phạm quy chế thi nên cán bộ coi thi không đồng ý, là đúng. Cán bộ coi thi không thu lại đề thi, giấy nháp đối với các bài thi cũng là đúng quy định. Nhưng mọi người vẫn tiếc vì giá như giám thị “có tâm” một chút.

Về phía các bên có nghĩa vụ giải trình thì cho rằng đã thực hiện đúng quy định tại Quy chế thi. Về việc thí sinh úp mặt xuống bàn, hai cán bộ coi thi giải thích: “Tưởng các em đã làm bài thi xong, chờ hết giờ nộp bài thi hoặc úp mặt suy nghĩ để làm bài”.

Tuy nhiên, tất cả sự “rộn ràng” bấy nay cũng chỉ đến từ hai phía - dư luận và những người có trách nhiệm giải trình - chưa thấy người trong cuộc là em H.N.T. có ý kiến hay nguyện vọng gì. Nhưng những gì đã xảy ra cũng “dạy” cho chúng ta một bài học kinh nghiệm.

Về phía thí sinh, khi tham dự một kỳ thi lớn có tính chất bước ngoặt quan trọng, các em không chỉ trang bị cho mình nền tảng kiến thức phù hợp mà cần có phương pháp học tập khoa học. Nắm vững các kỹ năng đọc và phân tích đề thi, phân bố thời gian hợp lý cho từng phần đáp án, ghi nháp và chép vào phiếu thi. Tạo tâm lý thoải mái, lạc quan, bình tĩnh trước và trong kỳ thi. Đặc biệt quan trọng là việc giữ gìn sức khỏe, ăn uống ngủ nghỉ đúng khoa học. Bất kể sự cố sức khỏe nào xảy ra trong kỳ thi cũng ảnh hưởng rất nghiêm trọng đến quá trình làm bài và kết quả thi cử, có thể hỏng cả một quá trình học tập.

Sau đó là với các tổ chức và cá nhân có liên quan đến công tác coi thi, nhất là với giám thị trực tiếp coi thi, qua sự cố này cần nghiêm túc rút kinh nghiệm, xem đây là bài học sâu sắc trong công tác coi thi để không xảy ra trường hợp tương tự.   

Chiều 8/7, thí sinh H.N.T. có mặt tại phòng thi vào buổi thi môn tiếng Anh, kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông 2022.

Sau khi nhận đề và tiến hành làm bài thi, thí sinh H.N.T. không tô vào ô trả lời của phiếu trả lời trắc nghiệm (phiếu làm bài thi) mà chỉ làm nháp bằng cách khoanh vào câu hỏi trong đề thi. Được hơn 40 trong tổng số 50 câu, mất khoảng 15 - 20 phút trong 60 phút làm bài thi môn tiếng Anh, thí sinh H.N.T. gục xuống bàn ngủ quên cho đến khi cán bộ coi thi gọi tên để thu bài thì em mới tỉnh dậy, không kịp điền đáp án vào phiếu trắc nghiệm.

Do bị điểm liệt môn tiếng Anh nên theo quy định, nam sinh này không được xét tốt nghiệp và cũng không được xét tuyển vào đại học, cao đẳng.