Khát khao tìm kiếm một chiếc áo tập vừa vặn đã giúp cậu sinh viên làm ca đêm tay trắng xây dựng nên đế chế thời trang tỷ đô, minh chứng cho sức mạnh của tư duy dũng cảm và sự khiêm nhường.

Máy may cũ trong garage và cú hích mạng xã hội

Sinh năm 1992, Ben Francis lớn lên với giấc mơ trở thành cầu thủ bóng đá chuyên nghiệp. Tuy nhiên, nhận ra bản thân không đủ tố chất để theo đuổi sân cỏ, anh nhanh chóng chuyển hướng sang thể hình ở tuổi 17, đồng thời tự học các khóa công nghệ thông tin để phát triển ứng dụng luyện tập. Nhờ sự cạnh tranh còn ít vào thời điểm đó, những phần mềm đơn giản này nhanh chóng vươn lên đứng đầu bảng xếp hạng tại Anh vào năm 2011.

Bước ngoặt thực sự xuất hiện khi Francis theo học tại Đại học Aston ở Birmingham. Để trang trải cuộc sống, anh phải nhận làm ca đêm giao bánh pizza với mức thu nhập chưa tới 8 USD một giờ. Không bằng lòng với thực tại, anh cùng người bạn Lewis Morgan thành lập trang web bán thực phẩm bổ sung trực tuyến mang tên Gymshark.

Do không tìm được những bộ trang phục tôn dáng phù hợp với nhu cầu tập luyện, Francis quyết định dùng số tiền tích cóp được từ việc kinh doanh nhỏ lẻ để mua một chiếc máy in và máy may cũ. Hai chàng sinh viên bắt đầu tự tay cắt may những sản phẩm thời trang đầu tiên ngay trong garage của gia đình.

"Các trang phục tập thể hình không thực sự sẵn có ở đây", Francis từng chia sẻ với Forbes về những ngày đầu tự mày mò thiết kế. Từ cội nguồn khiêm tốn ấy, một thế lực mới trong ngành đồ tập đã thành hình.

Ngày 1/12/2021, Francis đứng bên ngoài một cửa hàng đã đóng tại Regent Street, phố mua sắm đông đúc tại trung tâm London. Mặc chiếc áo khoác thể thao do chính mình thiết kế, anh thông báo Gymshark sẽ chính thức mở cửa hàng đầu tiên tại đây.

"Đây là khoảnh khắc tuyệt vời", anh chia sẻ trong đoạn video đăng tải trên YouTube, "Từ việc tạo ra thương hiệu này trong phòng ngủ, đến mở cửa hàng ở đây tại Regent Street, là điều ngoài sức tưởng tượng". Mười tháng sau, cửa hàng chính thức đi vào hoạt động, đánh dấu bước ngoặt lớn với một doanh nghiệp vốn chỉ dựa vào truyền thông xã hội và các nhà sáng tạo nội dung.

Thay vì đổ tiền vào các chiến dịch quảng cáo truyền thống đắt đỏ, hãng chọn cách gửi sản phẩm miễn phí cho các thần tượng thể hình trên mạng xã hội. Bước ngoặt bùng nổ diễn ra tại triển lãm BodyPower năm 2013 khi toàn bộ sản phẩm được mang tới đều được bán sạch chỉ trong một buổi chiều.

Doanh số hàng ngày nhảy vọt từ 450 USD lên tới 45.000 USD, thúc đẩy hai nhà sáng lập quyết định nghỉ học để dồn toàn lực kinh doanh.

Họ sẵn sàng trả khoảng 500 USD mỗi tháng cho các ngôi sao mạng xã hội để những người này mặc đồ Gymshark trong video hướng dẫn. Triết lý đằng sau chiến lược này được Francis đúc kết ngắn gọn: "Chúng tôi làm đồ tập gym. Thế thôi. Đó là lợi thế cạnh tranh cốt lõi và là điều chúng tôi muốn trở thành số một thế giới".

Quỹ đầu tư General Atlantic sau đó định giá công ty ở mức 1,45 tỷ USD vào năm 2020 sau khi mua lại 21% cổ phần. Mức lợi nhuận ròng tăng gấp đôi lên 68 triệu USD cùng doanh thu đạt 608 triệu USD đã đưa Francis vào danh sách tỷ phú tự thân trẻ nhất thế giới vào thời điểm đó với 70% cổ phần trị giá 1,2 tỷ USD theo Forbes.

Trao quyền cho người phù hợp hơn

Tốc độ tăng trưởng chóng mặt nhanh chóng đẩy cấu trúc quản trị non trẻ đến bờ vực quá tải và những rắc rối về chuỗi cung ứng. Giữa đỉnh cao danh vọng, Francis đưa ra một quyết định hiếm thấy trong thế giới khởi nghiệp đầy sự tự tôn khi từ bỏ ghế giám đốc điều hành để lùi về làm giám đốc thương hiệu.

Chia sẻ về quyết định này, vị doanh nhân trẻ từng bày tỏ: "Tôi không phải là người phù hợp nhất cho công việc đó vào thời điểm ấy. Nhưng tôi muốn công việc kinh doanh thành công hơn là việc giữ chiếc ghế CEO".

Việc chủ động trao quyền cho các nhà quản lý kỳ cựu đã giúp doanh nghiệp thoát khỏi nguy cơ gãy đổ do tăng trưởng nóng. Francis dành nhiều năm miệt mài học hỏi cách vận hành doanh nghiệp toàn cầu từ chính đội ngũ nhân sự cao cấp mà anh thuê về. Đạo đức kinh doanh cao nhất của một nhà lãnh đạo đôi khi nằm ở việc đặt sự tồn vong của tập thể lên trên cái tôi cá nhân.

Nhìn lại hành trình từ một cậu sinh viên giao pizza đến tỷ phú tự thân, Ben Francis thường để lại lời khuyên cho những nhà sáng lập trẻ: "Mục tiêu đầu tiên của bạn không cần phải là định giá hàng tỷ USD. Nó có thể chỉ là một đơn hàng trị giá 2 bảng Anh. Hãy dốc toàn lực vào một thứ gì đó và xem điều gì xảy ra. Nếu mọi chuyện không suôn sẻ, bạn luôn có thể thử một hướng đi mới".

Làn sóng trỗi dậy của các thương hiệu nội địa tại thị trường Việt Nam cũng đang đi theo quỹ đạo phát triển tương tự hiện tượng đồ tập Anh Quốc. Nhiều nhãn hàng thời trang trẻ đã từ bỏ mô hình gia công đại trà để tập trung xây dựng bản sắc riêng trên các nền tảng số. Bằng cách kết nối trực tiếp với người tiêu dùng qua mạng lưới người có sức ảnh hưởng, các doanh nghiệp đang tối ưu hóa biên lợi nhuận đáng kể. Bài học về sự kiên định với chất lượng cốt lõi, tinh thần khiêm nhường và nghệ thuật trao quyền của Gymshark chính là bản thiết kế hoàn hảo cho các startup Việt tự tin vươn ra biển lớn.

"Mục tiêu đầu tiên của bạn không cần phải là định giá hàng tỷ USD. Nó có thể chỉ là một đơn hàng trị giá 2 bảng Anh". Từ một căn nhà để xe chật hẹp với chiếc máy may cũ, Ben Francis đã chứng minh rằng việc nắm giữ lòng trung thành của một cộng đồng đủ lớn có thể tạo ra sức mạnh cạnh tranh trực tiếp với những gã khổng lồ lâu đời trong ngành bán lẻ toàn cầu.

XUÂN HẠO (Tổng hợp từ Forbes, Gymshark, TheIndustry.fashion)